Σε έκτακτες παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα προσανατολίζεται η κυβέρνηση, με το πετρέλαιο θέρμανσης να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του σχεδιασμού, καθώς η έναρξη της νέας περιόδου διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου πλησιάζει και οι διεθνείς ενεργειακές πιέσεις έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Βασικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι το πετρέλαιο θέρμανσης να κάνει πρεμιέρα στην αγορά σε τιμή χαμηλότερη από 1,75 ευρώ το λίτρο. Πρόκειται για το επίπεδο στο οποίο είχε διαμορφωθεί η τιμή στο τέλος της προηγούμενης περιόδου, τον Απρίλιο του 2026. Χωρίς καμία νέα παρέμβαση, οι σημερινές συνθήκες θα μπορούσαν να οδηγήσουν την τιμή εκκίνησης κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10-1,13 ευρώ κατά την έναρξη της περσινής περιόδου.
Η κυβέρνηση εξετάζει ένα πλέγμα μέτρων που θα συνδυάζει παρεμβάσεις στην τελική τιμή, ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης και, εφόσον υπάρξει η απαιτούμενη ευρωπαϊκή έγκριση, προσωρινή μείωση της φορολογίας.
Στο επίκεντρο ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης
Κρίσιμη παράμετρος για τη διαμόρφωση της τιμής παραμένει ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Με την έναρξη της περιόδου θέρμανσης ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης υποχωρεί από τα 41 λεπτά στα 28 λεπτά ανά λίτρο, γεγονός που, μαζί με την επίδραση του ΦΠΑ, μειώνει αυτομάτως την τελική τιμή κατά περίπου 15-16 λεπτά το λίτρο.
Το οικονομικό επιτελείο αναμένει παράλληλα το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες για ενδεχόμενη πρόσθετη και προσωρινή μείωση του ΕΦΚ. Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, ο φόρος θα μπορούσε να μειωθεί έως τα 21 λεπτά ανά λίτρο, που αποτελεί το κατώτατο επιτρεπόμενο επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ακριβές εύρος της παρέμβασης θα εξαρτηθεί τόσο από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις όσο και από τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Στον σχεδιασμό υπολογίζεται και πιθανή συνεισφορά των διυλιστηρίων. Εφόσον συνεχιστούν ανάλογες εκπτώσεις στην αλυσίδα διάθεσης, η τιμή θα μπορούσε, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις, να κινηθεί χαμηλότερα από το όριο των 1,75 ευρώ και ενδεχομένως στην περιοχή των 1,60-1,70 ευρώ ανά λίτρο.
Αυξημένο επίδομα θέρμανσης από τον Νοέμβριο
Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει οριζόντια αύξησή του, με την ενίσχυση να αφορά όλες τις μορφές ενέργειας, από πετρέλαιο και φυσικό αέριο έως ηλεκτρικό ρεύμα και πέλετ. (ertnews.gr)
Σήμερα το επίδομα κυμαίνεται από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ. Το νέο ύψος της ενίσχυσης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με τις σχετικές αποφάσεις να αναμένονται στο πλαίσιο του κυβερνητικού πακέτου για τον χειμώνα.
Η στόχευση είναι διπλή: αφενός να περιοριστεί άμεσα η τιμή που θα βλέπει ο καταναλωτής στην αντλία και αφετέρου να μειωθεί το συνολικό ετήσιο ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά μέσω υψηλότερης επιδότησης.
Παρεμβάσεις και στο ντίζελ κίνησης
Στο τραπέζι δεν βρίσκεται μόνο το πετρέλαιο θέρμανσης. Η κυβέρνηση σχεδιάζει να επεκτείνει και για τον Οκτώβριο την επιδότηση στο ντίζελ κίνησης, καθώς η άνοδος των τιμών αυξάνει το κόστος των μεταφορών και επιβαρύνει επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Η σημερινή επιδότηση αντιστοιχεί σε περίπου 10 λεπτά το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ εξετάζεται ακόμη και διπλασιασμός της στα 20 λεπτά, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά δεδομένα. Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για πρόσθετες παρεμβάσεις υπολογίζεται, σύμφωνα με το ERTNews, στα 130-150 εκατ. ευρώ.
Σενάριο επιστροφής του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Μεταξύ των επιλογών που παραμένουν διαθέσιμες είναι και η επαναφορά περιορισμών στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων, εφόσον κριθεί ότι οι συνθήκες το απαιτούν.
Αντίστοιχο μέτρο είχε εφαρμοστεί την άνοιξη του 2026, με ανώτατο μικτό περιθώριο κέρδους 5 λεπτών ανά λίτρο για τις εταιρείες εμπορίας και 12 λεπτών για τα πρατήρια, χωρίς να επιβάλλεται ενιαία ανώτατη τιμή στην αντλία. Για τις νησιωτικές περιοχές προβλεπόταν προσαύξηση ανάλογα με το πραγματικό κόστος μεταφοράς και διανομής.
Στο επίκεντρο η ευρωπαϊκή ενεργειακή ακρίβεια
Το ζήτημα των ενεργειακών τιμών αποκτά παράλληλα ευρωπαϊκή διάσταση. Το Eurogroup συνεδριάζει σήμερα, 18 Σεπτεμβρίου, στο Δουβλίνο υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, με την οικονομική συγκυρία και τις προτεραιότητες πολιτικής της ευρωζώνης να βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. (Consilium)
Για την ελληνική πλευρά, το κρίσιμο διάστημα είναι πλέον οι επόμενες εβδομάδες. Η περίοδος διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου και ο στόχος είναι οι παρεμβάσεις να έχουν οριστικοποιηθεί εγκαίρως, ώστε να αποφευχθεί ένα ισχυρό νέο ενεργειακό σοκ για τα νοικοκυριά.Η διαφορά είναι ιδιαίτερα αισθητή για όσους χρειάζονται μεγάλες ποσότητες καυσίμου. Ενδεικτικά, αγορά 1.000 λίτρων με τιμή 2 ευρώ θα κόστιζε 2.000 ευρώ, ενώ με τιμή 1,75 ευρώ το κόστος περιορίζεται στα 1.750 ευρώ — διαφορά 250 ευρώ πριν συνυπολογιστεί οποιαδήποτε ενίσχυση από το επίδομα θέρμανσης.
Το τελικό ύψος της στήριξης θα κριθεί από την πορεία των διεθνών τιμών, τις αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τα δημοσιονομικά περιθώρια. Το βέβαιο είναι ότι η ενεργειακή ακρίβεια μετατρέπεται εκ νέου σε μία από τις βασικές οικονομικές προκλήσεις του φθινοπώρου, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να περιορίσει τις επιπτώσεις πριν οι ανάγκες θέρμανσης κορυφωθούν.
