Μαργαρίτα Παπανδρέου: Έφυγε από τη ζωή στα 103 της χρόνια η εμβληματική μορφή του γυναικείου κινήματος
Μια εμβληματική μορφή του γυναικείου κινήματος στην Ελλάδα, η οποία με τη δράση και τους αγώνες της συνέβαλε καθοριστικά στην προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών, η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 103 ετών, σήμερα, Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026.
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου έφυγε ήσυχα από τη ζωή στο σπίτι της. Τα τελευταία χρόνια αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας. Τις επόμενες ώρες αναμένεται να γίνουν γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για την κηδεία και την ταφή της.
Ήταν η δεύτερη σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου και μητέρα των τεσσάρων παιδιών τους, του Γιώργου, της Σοφίας, του Νίκου και του Αντρίκου Παπανδρέου.
Από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ελλάδα
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου γεννήθηκε στο Όουκ Παρκ του Ιλινόι των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 30 Σεπτεμβρίου 1923, και ήταν η μεγαλύτερη από πέντε αδελφές.
Αρχικά σπούδασε δημοσιογραφία και στη συνέχεια πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, όπου το 1947 γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της, Ανδρέα Παπανδρέου.
Το ζευγάρι έζησε αρχικά στη Μινεσότα και αργότερα στην Καλιφόρνια, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν πρόεδρος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ. Εκεί συνδέθηκε και με τον μετέπειτα κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Πατ Μπράουν.
Ο Ανδρέας και η Μαργαρίτα Παπανδρέου παντρεύτηκαν με πολιτικό γάμο στις 30 Αυγούστου 1951 στο Ρίνο της Νεβάδα.
Την περίοδο 1959-1960 η Μαργαρίτα Παπανδρέου συνόδευσε τον σύζυγό της στη Γιουγκοσλαβία. Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε λάβει υποτροφίες από τα αμερικανικά ιδρύματα Guggenheim και Fulbright για να μελετήσει το οικονομικό σύστημα της χώρας. Κατά την παραμονή τους στη Γιουγκοσλαβία, το ζευγάρι φιλοξενήθηκε από τον ηγέτη της χώρας, στρατάρχη Γιόσιπ Μπροζ Τίτο, με τον οποίο ανέπτυξαν φιλική σχέση.
Η δράση στα χρόνια της δικτατορίας
Μετά την επιβολή της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, τον Απρίλιο του 1967, η Μαργαρίτα Παπανδρέου κινητοποιήθηκε για την απελευθέρωση του συζύγου της, που κρατούνταν από το καθεστώς. Οι προσπάθειές της συνέβαλαν στην απελευθέρωσή του τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.
Στη συνέχεια, η οικογένεια εγκαταστάθηκε αρχικά στη Στοκχόλμη και αργότερα στο Τορόντο. Το 1974, μετά την πτώση της δικτατορίας, η Μαργαρίτα και ο Ανδρέας Παπανδρέου επέστρεψαν οριστικά στην Ελλάδα.
Πρωταγωνίστρια στους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών
Με την επιστροφή της στην Ελλάδα, η Μαργαρίτα Παπανδρέου δραστηριοποιήθηκε στο ΠΑΣΟΚ και ανέπτυξε έντονη δράση για τα δικαιώματα των γυναικών.
Συνδέθηκε με σημαντικές θεσμικές αλλαγές που βελτίωσαν τη νομική και κοινωνική θέση των Ελληνίδων, μεταξύ των οποίων η κατάργηση του θεσμού της προίκας, η θέσπιση του πολιτικού γάμου, η δυνατότητα έκδοσης διαζυγίου με κοινή συναίνεση, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου της γυναίκας μετά τον γάμο, η κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων των δύο γονέων στην κηδεμονία των παιδιών, καθώς και η νομιμοποίηση των αμβλώσεων.
Ίδρυσε την Ένωση Γυναικών Ελλάδας (ΕΓΕ), της οποίας διετέλεσε πρόεδρος για οκτώ χρόνια, και συμμετείχε ενεργά σε πρωτοβουλίες για τα δικαιώματα των γυναικών, την ισότητα και την ειρήνη.
Η προσωπική της ζωή
Στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η Μαργαρίτα Παπανδρέου συμφώνησε να δώσει διαζύγιο στον Ανδρέα Παπανδρέου, προκειμένου εκείνος να παντρευτεί τη Δήμητρα Λιάνη.
Παράλληλα με την πολιτική και κοινωνική της δράση, ασχολήθηκε με τη συγγραφή. Υπήρξε συγγραφέας άρθρων και βιβλίων, με μεγάλο μέρος του έργου της να επικεντρώνεται στα δικαιώματα των γυναικών, την κοινωνική ισότητα και την ειρήνη.
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου αφήνει πίσω της μια μακρά και πολυσχιδή διαδρομή, έχοντας συνδέσει το όνομά της με τις διεκδικήσεις του γυναικείου κινήματος και τις κοινωνικές αλλαγές που συντελέστηκαν στην Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.
