Τα Μέθανα, το ιστορικό ηφαίστειο του Σαρωνικού, βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι το ηφαιστειακό τους σύστημα ίσως δεν ήταν ποτέ πραγματικά «νεκρό». Παρότι στην επιφάνεια επικρατούσε γεωλογική ηρεμία για περισσότερα από 100.000 χρόνια, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι βαθιά κάτω από τη γη συνέχιζαν να εξελίσσονται μαγματικές διεργασίες.
Η έρευνα, με επικεφαλής επιστήμονες του ETH Zurich, ανασυνέθεσε περίπου 700.000 χρόνια ηφαιστειακής ιστορίας των Μεθάνων και κατέγραψε τουλάχιστον 31 εκρήξεις. Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι ακόμη και στις μεγάλες περιόδους «σιωπής», το μάγμα εξακολουθούσε να συσσωρεύεται υπόγεια, χωρίς όμως να φτάνει στην επιφάνεια.
Με τα νέα στοιχεία το ενεργό ηφαίστειο των Μεθάνων, που βρίσκεται στον Σαρωνικό κόλπο, σε απόσταση μόνο 50 χιλιομέτρων από την Αθήνα θα αρχίσει να παρακολουθεί συστηματικά, για πρώτη φορά, το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Ήδη μάλιστα εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι τρεις μη μόνιμοι σεισμολογικοί σταθμοί που άρχισαν να λειτουργούν εδώ και μία εβδομάδα περίπου, ενώ θα εγκατασταθούν άλλοι τρεις μόνιμοι.
Γεωγραφικά το ηφαίστειο των Μεθάνων, εκτείνεται κατά μήκος του Σαρωνικού κόλπου , και δεν έχει εκραγεί από το 250 π.Χ., γεγονός που καταγράφηκε από τον αρχαίο ιστορικό Στράβωνα. Για αιώνες, φαινόταν αδρανές. Ωστόσο, κάτω από αυτό το ήρεμο εξωτερικό, οι ερευνητές έχουν αποκαλύψει μια πολύ πιο δυναμική ιστορία.
Βέβαια οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως επίκειται άμεσα έκρηξη. Ωστόσο, τα νέα δεδομένα αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι γεωλόγοι αξιολογούν τα λεγόμενα «ανενεργά» ηφαίστεια. Ένα ηφαίστειο μπορεί να φαίνεται ήρεμο για χιλιάδες χρόνια, αλλά να παραμένει ενεργό στο εσωτερικό του.
Το ηφαίστειο των Μεθάνων αποτελεί μέρος του ηφαιστειακού τόξου του Νοτίου Αιγαίου, μαζί με τη Σαντορίνη, τη Μήλο και τη Νίσυρο. Η τελευταία γνωστή έκρηξή του τοποθετείται περίπου στο 250 π.Χ., γεγονός που είχε καταγράψει ακόμη και ο αρχαίος γεωγράφος Στράβων.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η συνεχής παρακολούθηση τέτοιων ηφαιστειακών συστημάτων είναι κρίσιμη, ειδικά σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα, όπου τα γεωλογικά φαινόμενα εξελίσσονται αργά αλλά διαρκώς.
