Η ιστορία των ΒΙΠΕΡ, των βιβλίων που συντρόφευσαν τα ελληνικά καλοκαίρια των 70’s -80’s

Για πολλές γενιές Ελλήνων, το καλοκαίρι είχε τη μυρωδιά του αντηλιακού, τον ήχο των κυμάτων και ένα μικρό βιβλίο στην τσάντα της παραλίας.

Ήταν τα περίφημα ΒΙΠΕΡ (ΒΙβλία ΠΕΡιπτέρου), μια εκδοτική πρωτοβουλία που άλλαξε για πάντα τις αναγνωστικές συνήθειες των Ελλήνων.

Τα ΒΙΠΕΡ δεν ήταν απλώς φθηνά βιβλία. Ήταν η πρώτη μεγάλη προσπάθεια να γίνει η λογοτεχνία προσιτή σε όλους. Με μικρό μέγεθος, πρακτικό σχήμα και ιδιαίτερα χαμηλή τιμή, μπορούσε κανείς να αγοράσει ένα βιβλίο από το περίπτερο της γειτονιάς, μαζί με την εφημερίδα ή τα τσιγάρα της εποχής.

Η πρώτη τους εμφάνιση στις αρχές της δεκαετίας του 1970 αποτέλεσε πραγματική εκδοτική επανάσταση.Μέσα τον πρώτο χρόνο κυκλοφορίας τους πούλησαν περίπου 6 εκατομμύρια αντίτυπα, αριθμός εντυπωσιακός για τα ελληνικά δεδομένα.

Τα επόμενα χρόνια οι πωλήσεις συνέχισαν να αυξάνονται και το αναγνωστικό κοινό διευρύνθηκε θεαματικά.

Η λογοτεχνία έφτασε σε κάθε σπίτι

Χάρη στα ΒΙΠΕΡ, χιλιάδες άνθρωποι γνώρισαν για πρώτη φορά κορυφαίους συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Έργα των Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Μπαλζάκ, Ζολά, Βίκτωρος Ουγκώ, Ιουλίου Βερν, Τζακ Λόντον, Στάινμπεκ, Χέμινγουεϊ και πολλών ακόμη έγιναν προσιτά σε κάθε ελληνική οικογένεια.

Με μόλις 14 δραχμές, ένας μαθητής, ένας εργάτης ή ένας δημόσιος υπάλληλος μπορούσε να αποκτήσει ένα κλασικό μυθιστόρημα. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι που δημιούργησαν ολόκληρες βιβλιοθήκες αποκλειστικά με ΒΙΠΕΡ.

Τα βιβλία των διακοπών

Τα ΒΙΠΕΡ έγιναν αναπόσπαστο κομμάτι των καλοκαιρινών διακοπών. Στις παραλίες, στα πλοία, στα λεωφορεία και στα χωριά, χιλιάδες αναγνώστες είχαν πάντα μαζί τους ένα μικρό βιβλίο τσέπης.

Το ελαφρύ τους βάρος, το μικρό τους μέγεθος και η χαμηλή τιμή τα έκαναν ιδανικό σύντροφο των διακοπών. Για πολλούς, το πρώτο τους λογοτεχνικό βιβλίο ήταν ένα ΒΙΠΕΡ αγορασμένο από κάποιο περίπτερο.

Η αρχή της παρακμής

Με το πέρασμα των χρόνων, όμως, η εικόνα τους άρχισε να αλλάζει. Οι εκδόσεις στράφηκαν περισσότερο σε αισθηματικά μυθιστορήματα, όπως τα ΒΙΠΕΡ-Νόρα, σε αστυνομικές σειρές, όπως τα SAS, αλλά και σε πιο εμπορικά αναγνώσματα.

Μετά τη Μεταπολίτευση, η ελληνική εκδοτική αγορά γνώρισε μεγάλη άνθηση. Εμφανίστηκαν νέοι εκδοτικοί οίκοι, κυκλοφόρησαν έργα συγγραφέων που μέχρι τότε ήταν απαγορευμένοι και το κοινό απέκτησε περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη.

Σταδιακά, τα ΒΙΠΕΡ άρχισαν να θεωρούνται «λαϊκά» ή «δευτεροκλασάτα» αναγνώσματα. Για αρκετούς έγινε σχεδόν… ντροπή να παραδεχθούν ότι τα διάβαζαν ή ότι γέμιζαν με αυτά τη βιβλιοθήκη τους.

Μια άδικη κριτική

Όσοι μεγάλωσαν κυρίως τη δεκαετία του 1980 θυμούνται συχνά τα ΒΙΠΕΡ ως αισθηματικά βιβλία της παραλίας. Ωστόσο, αυτή η εικόνα αδικεί την πραγματική ιστορία τους.

Πριν από την εμπορική τους στροφή, τα ΒΙΠΕΡ υπήρξαν ένα από τα σημαντικότερα μέσα διάδοσης της κλασικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα. Χάρη σε αυτά, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι γνώρισαν κορυφαία έργα της παγκόσμιας γραμματείας, σε μια εποχή που το βιβλίο δεν ήταν εύκολα προσβάσιμο ούτε οικονομικά προσιτό.

Σήμερα, τα ΒΙΠΕΡ εξακολουθούν να βρίσκονται στα ράφια παλαιοβιβλιοπωλείων και στις υπαίθριες αγορές βιβλίου, συνήθως με τιμές από 2 έως 3 ευρώ. Για τους συλλέκτες αποτελούν μικρούς θησαυρούς, ενώ για τους παλαιότερους ξυπνούν έντονες αναμνήσεις από μια εποχή όπου ένα μικρό βιβλίο τσέπης μπορούσε να ανοίξει έναν ολόκληρο κόσμο.

Τα ΒΙΠΕΡ δεν ήταν απλώς βιβλία του περιπτέρου. Ήταν μια μικρή επανάσταση που έκανε τη λογοτεχνία προσιτή σε όλους. Και γι’ αυτό παραμένουν μια από τις πιο λαμπρές σελίδες στην ιστορία των ελληνικών εκδόσεων και μια γλυκιά ανάμνηση των καλοκαιρινών διακοπών μιας ολόκληρης εποχής.

📌 ακολουθήστε την σελίδα μας στο facebook για άμεση ενημέρωση σε όλα τα θέματα της επικαιρότητας : https://www.facebook.com/enjoynews.gr/