Η τεχνητή νοημοσύνη περνά σε μια νέα, καθοριστική εποχή. Από πεδίο τεχνολογικού και επιχειρηματικού ανταγωνισμού μεταξύ των μεγαλύτερων εταιρειών του κόσμου, εξελίσσεται πλέον σε ζήτημα διεθνούς ασφάλειας, γεωπολιτικής ισχύος και παγκόσμιας διακυβέρνησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, αναμένεται να ενημερώσει αυτοπροσώπως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις δυνατότητες, αλλά και τους κινδύνους που συνοδεύουν τη ραγδαία ανάπτυξη της AI.
Η ανοιχτή συνεδρίαση του 15μελούς οργάνου έχει προγραμματιστεί για την Τετάρτη, στο περιθώριο της ετήσιας Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Τη συνεδρίαση συγκάλεσε η Γαλλία, η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Σεπτέμβριο.
Στο επίκεντρο θα βρεθεί η σχέση της τεχνητής νοημοσύνης με τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύονται οι φόβοι ότι η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τους θεσμούς που καλούνται να την ελέγξουν.
Η ανάγκη για διεθνή δράση
Σε υπόμνημα που κυκλοφόρησε μεταξύ των μελών του Συμβουλίου, η Γαλλία επισημαίνει τον κίνδυνο κακόβουλης χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης και καλεί τη διεθνή κοινότητα να προχωρήσει σε συντονισμένες ενέργειες για την ασφαλή και υπεύθυνη ανάπτυξή της.
Η ανησυχία δεν αφορά πλέον μόνο τα παραπλανητικά κείμενα, τις πλαστές εικόνες ή τα deepfakes. Τα προηγμένα συστήματα μπορούν να αξιοποιηθούν σε κυβερνοεπιθέσεις, εκστρατείες παραπληροφόρησης, μαζική επιτήρηση, ανάπτυξη αυτόνομων όπλων και απόπειρες χειραγώγησης κρίσιμων υποδομών.
Παράλληλα, η χρήση της AI στη στρατιωτική λήψη αποφάσεων δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η ανθρώπινη κρίση θα εξακολουθήσει να βρίσκεται στο επίκεντρο αποφάσεων που αφορούν τη ζωή, τον πόλεμο και την ειρήνη.Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι τα ισχυρότερα μοντέλα αναπτύσσονται από έναν μικρό αριθμό ιδιωτικών εταιρειών, την ώρα που πολλές χώρες δεν διαθέτουν ούτε την τεχνική υποδομή ούτε το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για να αξιολογήσουν τις δυνατότητες και τους κινδύνους τους.
Τι αναμένεται να υποστηρίξει ο Άλτμαν
Ο επικεφαλής της OpenAI αναμένεται να τονίσει την ανάγκη διεθνούς συνεργασίας, καθιέρωσης κοινών προτύπων ασφαλείας και δημιουργίας μηχανισμών που θα επιτρέψουν στα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης να διανεμηθούν ευρύτερα.
Η παρουσία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας έχει ιδιαίτερο συμβολικό βάρος. Ένας από τους βασικούς πρωταγωνιστές της τεχνολογικής επανάστασης καλείται να μιλήσει ενώπιον του ανώτατου οργάνου του ΟΗΕ για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης.Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύεται ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο μεγάλο ρόλο πρέπει να έχουν οι ίδιες οι εταιρείες στη διαμόρφωση των κανόνων που θα διέπουν την τεχνολογία τους;
Μεταξύ των προτάσεων που συζητούνται διεθνώς βρίσκονται οι υποχρεωτικές αξιολογήσεις ασφαλείας πριν από την κυκλοφορία προηγμένων μοντέλων, οι ανεξάρτητοι έλεγχοι, η αναφορά σοβαρών περιστατικών και η θέσπιση κοινών «κόκκινων γραμμών» για χρήσεις όπως τα αυτόνομα οπλικά συστήματα, η ανάπτυξη βιολογικών απειλών και η μαζική χειραγώγηση πληθυσμών.
Η διαφορετική στρατηγική του Τραμπ
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει την τεχνητή νοημοσύνη κυρίως ως πεδίο οικονομικού, τεχνολογικού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Σε αντίθεση με τις φωνές που ζητούν αυστηρότερους διεθνείς κανόνες, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να επιβραδύνουν την ανάπτυξη της AI μέσω ενός περίπλοκου συστήματος νέων περιορισμών.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας «AI Force» και προανήγγειλε τον διορισμό ειδικού συμβούλου —ενός «τσάρου της AI»— που θα συντονίζει την κυβερνητική πολιτική για την τεχνολογία. Δεν έδωσε, ωστόσο, συγκεκριμένες πληροφορίες για τη σύνθεση, τις αρμοδιότητες ή το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας του νέου σχήματος.
«Δεν θα εμποδίσουμε ούτε θα ανακόψουμε με κανέναν τρόπο την ανάπτυξη αυτής της απίστευτης βιομηχανίας», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι οι παράνομες ή επιβλαβείς πρακτικές μπορούν να αντιμετωπίζονται μέσω του υφιστάμενου νομικού και δικαστικού πλαισίου.
Η στάση αυτή συνδέεται άμεσα με τον ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας. Για την κυβέρνηση Τραμπ, η πρωτοκαθεδρία στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας, οικονομικής ισχύος και στρατιωτικής υπεροχής. Η Ουάσινγκτον φοβάται ότι αυστηρότεροι κανόνες θα μπορούσαν να περιορίσουν τις αμερικανικές εταιρείες και να προσφέρουν στρατηγικό πλεονέκτημα στο Πεκίνο.
