Ο Άγιος Φανούριος, σύμφωνα με την παράδοση, έζησε στα χρόνια των Ρωμαίων και ήρθε αντιμέτωπος με τον κόσμο της ειδωλολατρίας, παραμένοντας σταθερός στην πίστη του και υπομένοντας μαρτυρικό θάνατο. Η ιστορία του, ωστόσο, παραμένει σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένη με την παράδοση και τη λατρευτική μνήμη, καθώς οι ιστορικές πληροφορίες για τη ζωή του είναι περιορισμένες.
Κανείς δεν γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα πότε και πώς ξεκίνησε το έθιμο της φανουρόπιτας. Με το πέρασμα των αιώνων, όμως, η παράδοση αυτή ρίζωσε βαθιά στην ελληνική λαογραφία και συνδέθηκε με τη γιορτή του Αγίου Φανουρίου, που τιμάται κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου.
Η φανουρόπιτα είναι ένα λιτό, συνήθως νηστίσιμο γλυκό, το οποίο παρασκευάζεται και προσφέρεται ως πράξη ευχαριστίας και τιμής προς τον Άγιο. Η λαϊκή παράδοση τη συνδέει ιδιαίτερα με τη «φανέρωση» πραγμάτων που έχουν χαθεί, αλλά και με την επιθυμία να βρεθεί λύση σε μια δύσκολη ή μπερδεμένη κατάσταση.
Η λατρεία του Αγίου Φανουρίου ξεκίνησε από την Ρόδο όπου και βρέθηκε η εικόνα του. Η λατρεία εξαπλώθηκε στα γύρω νησιά και στην Κρήτη και αργότερα σε όλη την Ελλάδα.
Με το πέρασμα των χρόνων, καθιερώθηκε να φτιάχνουμε φανουρόπιτα για να βρούμε κάτι που χάσαμε.Πολλοί συνδέουν αυτή την ιδιότητα του Αγίου Φανουρίου και της πίτας με το όνομα του Αγίου, που προκύπτει από το ρήμα «φαίνω» που σημαίνει αποκαλύπτω. Τη δύναμη που αποδίδεται στην πίτα έρχονται να ενισχύσουν και τα υλικά της, τα οποία είναι πάντοτε 7 ή 9, καθώς οι συγκεκριμένοι αριθμοί ανήκουν στους λεγόμενους ιερούς αριθμούς ήδη από την εποχή των Πυθαγορείων.
Η μητέρα του Αγίου Φανουρίου κατα την παράδοση ήταν μια γυναίκα πολύ σκληρή, άπονη και αυστηρή με τους φτωχούς και τους συμπεριφερόταν σχεδόν απάνθρωπα.Ο γιος της ζήτησε απο Τον Αρχάγγελο Μιχαήλ να την σώσει και να μην πάει στην κόλαση ,ο Αρχάγγελος όμως ειπε στον Άγιο Φανούριο ή μητέρα σου διέπραξε πολλές αμαρτίες γεμάτες κακία δεν μπορώ να την βοηθήσω.
Ο Άγιος Φανούριος τότε παρακάλεσε με δάκρυα πόνου να φτιάξουν κατι για την ψυχή της μάνα του .Η προσευχή του λέγεται ότι εισακούστηκε στον Θεό.
Αυτός είναι ο λόγος που οι νοικοκυρές φτιάχνουν την ημέρα αυτή φανουρόπιτες και αφού τις πάνε στην εκκλησία και ευλογηθούν τις μοιράζουν στη γειτονιά και στο εκκλησίασμα, με τη σύσταση να ευχηθούν να συχωρεθεί η μάνα του Αγίου «Ο Θεός σχωρέστ’ τη μάνα του Αγίου Φανουρίου».
Συνταγή για Φανουρόπιτα
Υλικά
1 κούπα σπορέλαιο
3 κούπες αλεύρι (που φουσκώνει μόνο του)
1 κούπα ζάχαρη
1 κούπα φυσικό χυμό πορτοκάλι
1 κουταλάκι γλυκού σόδα
1/2 κούπα καρύδι κομμένο μέτριο
1/2 κούπα σταφίδα ξανθή
1/2 κουταλάκι γλυκού γαρίφαλο
3/4 κουταλάκι γλυκού κανέλα
Πριν ξεκινήσετε την εκτέλεση Διαλύουμε τη σόδα μέσα στον χυμό πορτοκάλιΑν έχουμε ήδη τη σταφίδα στο ψυγείο τότε πρέπει να τη βάλετε 4 ώρες σε νερό για να φουσκώσει. Αν την πάρετε φρέσκια τη χρησιμοποιείτε απευθείας.
Εκτέλεση
Χτυπάμε το λάδι μαζί με τη ζάχαρη μέχρι να λιώσει όσο περισσότερο γίνεται η ζάχαρη. Σε αυτό το μείγμα ρίχνουμε το πορτοκάλι που έχουμε διαλύσει τη σόδα. Συνεχίζουμε το χτύπημα για 3-4 λεπτά. (Σε αυτότο στάδιο χρησιμοποιούμε μίξερ)
Σε ένα μπολ έχουμε βάλει το αλεύρι μαζί με το γαρίφαλο, την κανέλα, το καρύδι και τη σταφίδα (την οποία έχουμε στεγνώσει ταμποναριστά για να μην σβολιάσει το αλεύρι όταν τη ρίξουμε).Ανακατεύουμε με αναδευτήρα ή με κουτάλι το μείγμα. Δεν χρειάζεται να ξαναχρησιμοποιήσυμε το μίξερ.Έχουμε λαδώσει ελάχιστα το ταψί ( 28 νούμερο), γιατί ήδη το μείγμα μας έχει όσο λάδι χρειάζεται για να μην κολλήσει και απλώνουμε το μείγμα.Βάζουμε το ταψί σε προθερμασμένο φούρνο στους 160-170 βαθμούς, ανάλογα τον φούρνο(ψήνεται και σε αντίσταση και σε αέρα) για 40-60 λεπτά.Αφήνουμε τη φανουρόπιτα να κρυώσει και μετά την κόβουμε.
