Γιατί τρώμε μπακαλιάρο την 25η Μαρτίου -συνταγή για το παραδοσιακό φαγητό της ημέρας.

Η 25η Μαρτίου είναι από τις πιο σημαντικές ημέρες για τη χώρα μας, καθώς είναι διπλή γιορτή αφού γιορτάζουμε  τόσο την επανάσταση των Ελλήνων κατά της Οθωμανικής αυτοκρατορίας το 1821 όσο και τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα που διακρίνει την 25η Μαρτίου είναι και ο «μπακαλιάρος σκορδαλιά», καθώς είναι το παραδοσιακό φαγητό της ημέρας.

Ο μπακαλιάρος εμφανίστηκε αρχικά κατά την περίοδο των Βίκινγκς, γύρω στο 800 μ.Χ., ενώ οι Βάσκοι κατά το Μεσαίωνα ανέπτυξαν το εμπόριο του, καταφέρνοντας να το διατηρήσουν για αρκετό καιρό, κάτι που ήταν ζωτικής σημασίας για τα ταξίδια τους.Ο μπακαλιάρος, αν και δεν βρίσκεται στα νερά της Μεσογείου, ήταν διαθέσιμος στους Έλληνες ήδη από τον 15ο αιώνα.

Για το πώς φτάσαμε να καταναλώνουμε το συγκεκριμένο έδεσμα, υπάρχουν πολλές ερμηνείες.

Μια εκδοχή είναι ότι οι Έλληνες κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821, χρησιμοποιούσαν τον μπακαλιάρο ως τροφή, καθώς ήταν ένα εύκολο προϊόν για να βρεθεί. Ιστορικά οι Άγγλοι έστελναν στη χώρα μας εγάλες ποσότητες μπακαλιάρου, λαμβάνοντας σταφίδες ως αντάλλαγμα.

Ακόμη, να πούμε ότι εάν εξαιρέσουμε τα νησιά, όπου όπως είναι λογικό υπήρχε πάντα φρέσκο ψάρι, στην υπόλοιπη Ελλάδα ο παστός μπακαλιάρος ήταν η φθηνή και εύκολη λύση. Συνεπώς, ο λόγος που έμεινε ως το παραδοσιακό φαγητό της ημέρας ήταν και  οικονομικός.

Οι Έλληνες ήθελαν να γιορτάσουν αυτή τη μεγάλη μέρα τρώγοντας κάτι ιδιαίτερο που δεν είχαν συχνά στο τραπέζι τους και η επιλογή του παστού μπακαλιάρου ήταν μονόδρομος για όσους δεν ήταν αρκετά πλούσιοι και τυχεροί για να βρουν φρέσκο ψάρι εγκαίρως.

Έτσι ο παστός μπακαλιάρος έγινε ένα από τα εθνικά μας πιάτα και βρίσκεται πάντα στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου, συνήθως παρέα με μπόλικη σκορδαλιά.

Ο Πρακτικός ο θρησκευτικός λόγος για το συγκεκριμένο γεύμα 

Ο μπακαλιάρος δεν είναι ντόπιο Ελληνικό ψάρι — είναι εισαγόμενο (κυρίως από τις βόρειες θάλασσες, όπως του Ατλαντικού) και παστός (αλμυρός), που σημαίνει ότι μπορούσε να διατηρηθεί εύκολα χωρίς ψυγεία και να φτάσει στα ορεινά ή απομονωμένα μέρη της Ελλάδας. Για τον απλό λαό που δεν είχε πρόσβαση σε φρέσκο ψάρι, ο παστός μπακαλιάρος ήταν πιο οικονομικός και πρακτικός.

Επίσης ο  Ευαγγελισμός της Θεοτόκου,συμπίπτει με τη Σαρακοστή, και την περίοδο νηστείας. Ωστόσο, η Εκκλησία κάνει μια εξαίρεση εκείνη τη μέρα και επιτρέπει στους πιστούς να φάνε ψάρι, πράγμα που απαγορεύεται τις υπόλοιπες μέρες της νηστείας. Έτσι, ο μπακαλιάρος είναι μια επιλογή ψαριού που ταιριάζει σε αυτή την ειδική περίσταση.

Συνταγή

Μπακαλιάρος τηγανητός με κουρκούτι.

Υλικά:

• 1 κιλό παστός μπακαλιάρος (πλευρές φιλέτο)

• 1½ φλ. αλεύρι (για όλες τις χρήσεις)

• 1 κουταλάκι μπέικιν πάουντερ

• 1 φλ. μπίρα (ή ανθρακούχο νερό, για πιο αφράτο κουρκούτι)

• αλάτι, πιπέρι

• λάδι για τηγάνισμα (κατά προτίμηση ελαιόλαδο ή σπορέλαιο)

Εκτέλεση: Ξαλμύρισμα: Κόβεις τον μπακαλιάρο σε κομμάτια και τον βάζεις σε μπολ με νερό για 24-36 ώρες, αλλάζοντας το νερό κάθε 6-8 ώρες.

Κουρκούτι: Σε μπολ ανακατεύεις αλεύρι, μπέικιν, λίγο αλάτι και ρίχνεις την μπίρα. Θέλεις πηχτό χυλό που να κολλάει στο ψάρι.

Τηγάνισμα: Στεγνώνεις καλά τα κομμάτια μπακαλιάρου, τα βουτάς στο κουρκούτι και τα τηγανίζεις σε καυτό λάδι μέχρι να ροδίσουν ωραία. Στραγγίζεις σε απορροφητικό χαρτί.

Σκορδαλιά (με πατάτα ή ψωμί)

Υλικά (πατάτας):

• 3-4 μέτριες πατάτες βρασμένες

• 4-6 σκελίδες σκόρδο (ανάλογα πόσο «καυτερή» τη θέλεις)

• ½ φλ. ελαιόλαδο

• 2-3 κουτ. σούπας ξίδι (ή λεμόνι)-αλάτι

Εκτέλεση:

1. Λιώνεις τις πατάτες καλά (με πιρούνι ή μύλο).

2. Στο μούλτι λιώνεις τα σκόρδα με λίγο αλάτι και ξίδι.

3. Ανακατεύεις σκόρδο-ξίδι με τις πατάτες και προσθέτεις σιγά-σιγά το ελαιόλαδο, ανακατεύοντας μέχρι να γίνει αφράτη σκορδαλιά.

Εναλλακτικά (με ψωμί): Αντί για πατάτα, μουσκεύεις ψίχα ψωμιού (χωρίς κόρα), τη στύβεις καλά και ακολουθείς την ίδια διαδικασία.

Ας ακολουθήσουμε την παράδοση της ημέρας και ας απολαύσουμε ζεστό μπακαλιάρο, τραγανό, με σκορδαλιά και λίγο λεμονάκι από πάνω.

Και εαν μετα την «σκορδαλιά» σας ενοχλεί η ….μυρωδιά ,…ακολουθήστε μερικές συμβουλές που θα βοηθήσουν….

Μάσησε μαϊντανό ή δυόσμο φρέσκο – φυσικά αποσμητικά στόματος.

Φάε ένα μήλο ή πιες λίγο γάλα – το μήλο «μαζεύει» τις πτητικές ουσίες του σκόρδου, το γάλα καλύπτει τη μυρωδιά.

Μαστίχα ή κόκκοι καφέ: Αν μασήσεις για λίγο, εξουδετερώνουν μυρωδιές.