Οι αστροναύτες της αποστολής Artemis II κατέρριψαν το ρεκόρ απόστασης του Apollo 13 τη Δευτέρα στις 13:57 (τοπική ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ). Τη στιγμή εκείνη, έγραψαν ιστορία, καθώς έγιναν οι τέσσερις άνθρωποι που έχουν ταξιδέψει πιο μακριά από τη Γη από οποιονδήποτε άλλονστην ιστορία της ανθρωπότητας.
Περίπου πέντε ώρες αργότερα, στις 19:02, το πλήρωμα έφτασε στο πιο απομακρυσμένο σημείο της αποστολής του, προτού ξεκινήσει την τροχιά επιστροφής του. Βρέθηκαν σε απόσταση 252.756 μιλίων (περίπου 406.770 χλμ.) από τη Γη -δηλαδή 4.111 μίλια (6.615 χλμ.) πιο μακριά από την αποστολή του Apollo 13 το 1970.
«Μου παίρνει το μυαλό αυτό που μπορείς να δεις με γυμνό μάτι από τη Σελήνη αυτή τη στιγμή», ανέφερε μέσω ασυρμάτου ο Καναδός αστροναύτης Τζέρεμι Χάνσεν, λίγο πριν το κοντινό πέρασμα. «Είναι απλά απίστευτο».
Λίγες ώρες αφότου η τετράδα του Artemis κατέρριψε το ρεκόρ απόστασης, η κάψουλα πέρασε στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, ξεκινώντας μια διακοπή επικοινωνίας (blackout) που διήρκεσε περίπου 40 λεπτά.
«Τα λέμε στην άλλη πλευρά», είπε ο αστροναύτης Βίκτορ Γκλόβερ, λίγα λεπτά πριν χαθεί το σήμα. Η NASA ανέκτησε την επικοινωνία με το διαστημόπλοιο στις 19:24.
Καθώς το σκάφος Orion ξεπρόβαλε πίσω από τη Σελήνη, η Κοχ μοιράστηκε τα συναισθήματα του πληρώματος τη στιγμή που αντίκρισαν την «Ανατολή της Γης» (Earthrise) από το Διάστημα. «Πάντα θα επιλέγουμε τη Γη, πάντα θα επιλέγουμε ο ένας τον άλλον», δήλωσε με την αποκατάσταση της επικοινωνίας.
Νωρίτερα τη Δευτέρα, η NASA είχε στείλει στο πλήρωμα μια λίστα με 30 σημεία-στόχους στη σεληνιακή επιφάνεια για παρατήρηση, κατά τη διάρκεια ενός χρονικού παραθύρου περίπου επτά ωρών, όσο το σκάφος βρισκόταν αρκετά κοντά για να δει καθαρά την επιφάνεια του φεγγαριού. Ανάμεσα σε αυτούς τους στόχους ήταν η λεκάνη Orientale, ένας κρατήρας ηλικίας 3,8 δισεκατομμυρίων ετών και διαμέτρου 600 μιλίων που εκτείνεται τόσο στην ορατή όσο και στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, καθώς και η λεκάνη Hertzsprung, πλάτους 400 μιλίων, στην αθέατη πλευρά.
Αργότερα, ο Χάνσεν αποκάλυψε ότι οι αστροναύτες πρότειναν να δοθεί το όνομα της εκλιπούσας συζύγου του Γουάισμαν, η οποία πέθανε από καρκίνο το 2020 σε ηλικία 46 ετών, σε έναν κρατήρα που μόλις είχαν παρατηρήσει.
«Είναι ένα φωτεινό σημείο στη Σελήνη και θα θέλαμε να το ονομάσουμε Κάρολ (Carroll)», ανέφερε ο Χάνσεν σε μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή για τους τέσσερις αστροναύτες, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP). Οι αστροναύτες, όπως γράφει ο Guardian, αποφάσισαν να ονομάσουν έναν ακόμη κρατήρα «Integrity» (Ακεραιότητα), εμπνευσμένοι από το διαστημόπλοιό τους.Σύμφωνα με εκπρόσωπο της NASA που μίλησε στο AFP, οι προτάσεις για τα ονόματα των κρατήρων θα υποβληθούν στη Διεθνή Αστρονομική Ένωση, η οποία είναι αρμόδια για την ονοματοδοσία των ουράνιων σωμάτων.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τηλεφώνησε για να συγχαρεί τους αστροναύτες που βρίσκονταν σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη επειδή «έγραψαν ιστορία», λέγοντάς τους πως «έκαναν όλη την Αμερική πραγματικά περήφανη, απίστευτα περήφανη».
«Είστε πραγματικά σύγχρονοι πρωτοπόροι -όλοι σας», είπε ο Τραμπ. «Έχετε τεράστιο θάρρος που κάνετε αυτό που κάνετε».
Καθώς το πλήρωμα έκανε τον κύκλο του φεγγαριού με κατεύθυνση τη Γη, μια ολική έκλειψη Ηλίου κόσμησε τον ουρανό. Η διάρκειας μίας ώρας έκλειψη επέτρεψε στους αστροναύτες να ολοκληρώσουν ένα τελευταίο μέρος της αποστολής τους: την παρατήρηση του ηλιακού στέμματος, την ώρα που το υπόλοιπο άστρο ήταν κρυμμένο.
«Μετά από όλα όσα είδαμε νωρίτερα, περάσαμε στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας», σχολίασε ο Γκλόβερ. «Μοιάζει απλώς εξωπραγματικό… η αντανάκλαση του φωτός της Γης (Earthshine)».
Τι είναι το πρόγραμμα Artemis της NASA
Το πρόγραμμα Artemis είναι η πολυετής αποστολή της NASA για την επανδρωμένη επιστροφή στη Σελήνη για πρώτη φορά από το 1972, τη δημιουργία μιας μακροχρόνιας βάσης εκεί και τελικά τη δυνατότητα μελλοντικών επανδρωμένων αποστολών στον Άρη.
Το πρόγραμμα χωρίζεται επί του παρόντος σε πέντε αποστολές:
- Artemis I,
- Artemis II,
- Artemis III,
- Artemis IV,
- Artemis V
Η Artemis I ήταν η πρώτη μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση, η οποία εκτοξεύθηκε στις 16 Νοεμβρίου 2022 και διήρκεσε 25 ημέρες. Τοποθέτησε επιτυχώς το διαστημόπλοιο Orion σε τροχιά γύρω από τη Γη και παρείχε κρίσιμα δεδομένα για την Artemis II.Από το 1961 έως το 1972, το πρόγραμμα Apollo πραγματοποίησε 33 αποστολές.Η πιο γνωστή ήταν η Apollo 11 το 1969, όταν οι Νιλ Άρμστρονγκ και Μπαζ Όλντριν περπάτησαν πρώτοιστη Σελήνη.Ακολούθησαν έξι επιτυχημένες προσεληνώσεις:
- Apollo 11
- Apollo 12
- Apollo 14
- Apollo 15
- Apollo 16
- Apollo 17
Στην ελληνική μυθολογία, η Άρτεμις είναι η δίδυμη αδελφή του Απόλλωνα και η θεά της Σελήνης. Το όνομα συμβολίζει τη σύνδεση του προγράμματος με τις αρχικές αποστολές στη Σελήνη του Apollo. Οι τελευταίοι άνθρωποι που περπάτησαν στη Σελήνη ήταν οι Γιούτζιν Σέρναν και Χάρισον Σμιτ το 1972.
Άλλες σημαντικές αποστολές:
- Luna 9 (ΕΣΣΔ, 1966): Πρώτη ομαλή προσελήνωση
- Chang’e 4 (Κίνα, 2019): Πρώτη προσελήνωση στην αθέατη πλευρά
- Chandrayaan-3 (Ινδία, 2023): Πρώτη προσελήνωση στον νότιο πόλο
