Η Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά, το αρχαιότερο εν λειτουργία χριστιανικό μοναστήρι στον κόσμο, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο δήμευσης, έπειτα από πρόσφατη απόφαση αιγυπτιακού δικαστηρίου, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και διεθνή ανησυχία.
Χρόνια διαμάχη με το αιγυπτιακό κράτος
Η υπόθεση ριζώνει στο 2012, όταν απόστρατος στρατηγός και μέλος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας προσέφυγε στη δικαιοσύνη, αμφισβητώντας το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής. Η διαμάχη κορυφώθηκε κατά την περίοδο διακυβέρνησης της Αδελφότητας, όταν οι τοπικές αρχές του Νότιου Σινά ανέλαβαν επίσημα την υπόθεση, επιδιώκοντας την έξωση των μοναχών και τη μετατροπή της Μονής σε τουριστικό αξιοθέατο.
Η εκλογή του Αιγύπτιου προέδρου Άμπντελ Φατάχ αλ-Σίσι αναπτέρωσε τις ελπίδες της μοναστικής κοινότητας, καθώς ο ίδιος είχε καταδικάσει τις πρακτικές των ισλαμιστών. Η ελληνική κυβέρνηση συνεργάστηκε στενά με το καθεστώς Σίσι και φάνηκε πως είχε επιτευχθεί εξωδικαστικός συμβιβασμός, με στόχο την κατοχύρωση της θρησκευτικής και ιστορικής υπόστασης της Μονής.
Δικαστικό πισωγύρισμα
Ωστόσο, η συμφωνία καθυστέρησε να επικυρωθεί από την αιγυπτιακή γραφειοκρατία, και πριν ολοκληρωθεί επίσημα, το αιγυπτιακό δικαστήριο εξέδωσε απόφαση που ουσιαστικά αποδίδει τη Μονή στο κράτος, στερώντας της το ιδιοκτησιακό καθεστώς που ισχύει εδώ και 1.500 χρόνια – από την ίδρυσή της από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό.
Αντιδράσεις και φόβοι για μαρασμό
Ο πατέρας Πορφύριος, εκπρόσωπος της Μονής στην Ελλάδα, χαρακτήρισε την απόφαση «ατιμωτική» και προειδοποίησε πως, παρά το γεγονός ότι επιτρέπεται προσωρινά η παραμονή των μοναχών, η μη ανανέωση των αδειών παραμονής στο μέλλον θα οδηγήσει σταδιακά στην αποδυνάμωση και τελικά στο κλείσιμο της Μονής.
Διπλωματικές παρεμβάσεις από την Αθήνα
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε άμεσα, με την εκπρόσωπο Λάνα Ζωχιού να τονίζει πως «δεν υπάρχει περιθώριο απόκλισης από τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί από τους ηγέτες των δύο χωρών». Ο Έλληνας ΥΠΕΞ επικοινώνησε με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία που προέκυψε από το πρόσφατο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Αιγύπτου πρέπει να τηρηθεί στο ακέραιο.
Η συνέχιση της πίεσης από ελληνικής πλευράς θεωρείται πλέον κρίσιμη, προκειμένου να αποτραπεί η υλοποίηση της δικαστικής απόφασης και να διασφαλιστεί η επιβίωση ενός μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς.
