Το βράδυ της Παρασκευής (28/11) ολοκληρώθηκε η διαδικασία κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας σε Λέρο, Πάτμο και Αττική, με την υπογραφή των σχετικών υπουργικών αποφάσεων από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου.
Γιατί φτάσαμε σε αυτό το σημείο;
Σύμφωνα με την ΕΥΔΑΠ Α.Ε., η βασική αιτία είναι η δραματική μείωση των διαθέσιμων αποθεμάτων στους ταμιευτήρες που υδροδοτούν την Αττική. Ενδεικτικά, η στάθμη του νερού στον ταμιευτήρα του Ευήνου βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα — χαμηλότερα και από εκείνα του 2008. Η παρατεταμένη ξηρασία στην ιδιαίτερα κρίσιμη λεκάνη του Ευήνου προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς οι μετρήσεις δείχνουν συνεχή και σημαντική επιδείνωση.
Η μείωση των αποθεμάτων αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων:
- Από το 2022 καταγράφεται μείωση περίπου 250 εκατ. κυβικών μέτρων κατ’ έτος, ενώ μέχρι το 2021 η στάθμη έμενε σταθερή στο 1,1 δισ. κ.μ.
- Οι βροχοπτώσεις έχουν μειωθεί κατά 25%.
- Η ετήσια εξάτμιση έχει αυξηθεί κατά 15%.
- Η κατανάλωση νερού έχει αυξηθεί κατά 6%.
Αυτοί οι δείκτες οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα προσεγγίζει —μετά την Κύπρο— τα υψηλότερα επίπεδα υδατικού στρες στη νότια Ευρώπη, με την Αττική και τη Θεσσαλονίκη να συγκεντρώνουν πάνω από το 50% της κατανάλωσης πόσιμου νερού της χώρας. Οι επιστημονικές μελέτες επιβεβαιώνουν πως βρισκόμαστε σε περίοδο επίμονης ξηρασίας, αντίστοιχης με εκείνη της περιόδου 1988–1994, αν και όχι στο ίδιο ακραίο επίπεδο.
Τι σημαίνει “κατάσταση έκτακτης ανάγκης λειψυδρίας”;
Η συγκεκριμένη απόφαση, η οποία βασίζεται σε υδρολογικά δεδομένα και τεχνικά κριτήρια, αναγνωρίζει την άμεση ανάγκη ενισχυμένης διαχείρισης των υδατικών πόρων. Μετά από εισήγηση της ΡΑΑΕΥ και αίτημα της ΕΥΔΑΠ, το ΥΠΕΝ δίνει πλέον προτεραιότητα στην υλοποίηση κρίσιμων έργων υποδομής — όπως νέοι ταμιευτήρες, ενίσχυση δικτύων και αύξηση των αποθεμάτων — ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια νερού τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον.
Η κήρυξη αυτή αποτελεί ουσιαστικά την τελευταία ευκαιρία της Πολιτείας να προχωρήσει γρήγορα και αποφασιστικά στα απαραίτητα έργα θωράκισης της Αττικής πριν η κατάσταση καταστεί μη αναστρέψιμη.
Πώς επηρεάζεται ο πολίτης;
Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης δεν συνοδεύεται από άμεσα μέτρα περιορισμού για τους πολίτες. Πρόκειται κυρίως για ενεργοποίηση του κρατικού μηχανισμού με στόχο την άμεση έναρξη των έργων που απαιτούνται. Παρά ταύτα, η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει τη συλλογική ευθύνη όλων μας στη συνετή χρήση του νερού.
Ο “κόκκινος συναγερμός” δεν σημαίνει περικοπές, αλλά υπεύθυνη στάση. Ακόμα κι αν δεν έχουν επιβληθεί περιορισμοί κατανάλωσης, η οικονομία νερού είναι κρίσιμη, δεδομένου ότι τα αποθέματα είναι ήδη περιορισμένα. Η ΕΥΔΑΠ έχει ήδη αναρτήσει στην ιστοσελίδα της αναλυτικές οδηγίες για πρακτικές εξοικονόμησης νερού στο σπίτι.
