Σύμφωνα με την Telegraph, η τακτική επικοινωνία ανάμεσα στην Αθήνα και το Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα έχει διακοπεί, καθώς οι προσπάθειες των δύο πλευρών να καταλήξουν σε μια συμβιβαστική λύση δεν απέδωσαν.
Πηγή που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα αναφέρει ότι αυτή τη στιγμή δεν βρίσκονται σε εξέλιξη ενεργές συνομιλίες, ενώ η ελληνική πλευρά φέρεται να έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αναμένει άμεση επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το ζήτημα των Γλυπτών παραμένει εδώ και δεκαετίες ένα από τα βασικά σημεία πολιτιστικής διαφωνίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βρετανία.
Η Αθήνα όπως είναι φυσικό υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά που βρίσκονται στο Λονδίνο αποτελούν αναπόσπαστα τμήματα του μνημείου του Παρθενώνα και θα πρέπει να επανενωθούν με εκείνα που εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης.Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, περίπου το 60% του σωζόμενου γλυπτικού υλικού του Παρθενώνα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ το υπόλοιπο βρίσκεται κυρίως στην Αθήνα.
Από την πλευρά του, το Βρετανικό Μουσείο αναφέρει στην επίσημη θέση του ότι η πρώτη επίσημη ελληνική απαίτηση για μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών διατυπώθηκε το 1983.Παράλληλα, επισημαίνει ότι διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις έχουν αρνηθεί να αναγνωρίσουν την κυριότητα των επιτρόπων του Μουσείου επί των Γλυπτών.
Το αγκάθι του «δανεισμού»
Στον πυρήνα της διαφωνίας βρίσκεται το νομικό καθεστώς υπό το οποίο θα μπορούσε να γίνει η επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα.Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι, βάσει του ισχύοντος βρετανικού νομικού πλαισίου, δεν μπορεί να παραχωρήσει οριστικά αντικείμενα της συλλογής του και μπορεί να τα διαθέσει μόνο μέσω δανεισμού.
Ένα συμβατικό καθεστώς δανεισμού, ωστόσο, προϋποθέτει αναγνώριση της κυριότητας εκείνου που δανείζει το αντικείμενο. Αυτό αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας για την Αθήνα, η οποία δεν αποδέχεται ότι το Βρετανικό Μουσείο απέκτησε νόμιμα την κυριότητα των Γλυπτών.
Η «υβριδική» λύση που δεν προχώρησε
Τα προηγούμενα χρόνια οι δύο πλευρές επιχείρησαν να βρουν μια ενδιάμεση φόρμουλα, η οποία δεν θα υποχρέωνε καμία από τις δύο να εγκαταλείψει την επίσημη νομική της θέση.Στο πλαίσιο αυτό είχε εξεταστεί μια λεγόμενη «υβριδική συμφωνία», η οποία θα απέφευγε τόσο τον όρο της μόνιμης παραχώρησης όσο και έναν τυπικό δανεισμό.
Το σχέδιο προέβλεπε την επιστροφή σημαντικού αριθμού Γλυπτών στην Αθήνα για μεγάλο χρονικό διάστημα, με την Ελλάδα να διαθέτει σε αντάλλαγμα σημαντικές αρχαιότητες για περιοδικές εκθέσεις στο Λονδίνο.
Το 2024 οι συζητήσεις είχαν περιγραφεί ως αρκετά προχωρημένες, ενώ το Βρετανικό Μουσείο έκανε λόγο για εποικοδομητικές συνομιλίες.
Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2025 ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε παραδεχθεί δημόσια ότι δεν είχε σημειωθεί η πρόοδος που θα επιθυμούσε. Παράλληλα, είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες λόγω της μεγάλης ανακαίνισης του Βρετανικού Μουσείου και ειδικότερα της αίθουσας Duveen, όπου εκτίθενται τα Γλυπτά.
Από την πλευρά του, το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί, στην τελευταία δημόσια τοποθέτηση που έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα του, να δηλώνει ότι επιδιώκει μια «νέα εταιρική σχέση για τον Παρθενώνα» και να χαρακτηρίζει τις συζητήσεις με την Ελλάδα «εποικοδομητικές και σε εξέλιξη».
