Δεν υπάρχει Αθηναίος που να μην την έχει περπατήσει σε αυτήν αφού η οδός Ερμού παραμένει το πιο χαρακτηριστικό εμπορικό αποτύπωμα της πόλης.
Η οδός Ερμού ήταν από τους πρώτους δρόμους που σχεδιάστηκαν στη σύγχρονη πόλη της Αθήνας και ένας από τους βασικούς άξονες του πρώτου πολεοδομικού σχεδίου της Αθήνας που συνέταξαν οι αρχιτέκτονες Κλεάνθης και Σάουμπερτ το 1833.
Ουσιαστικά εξαρχής σχεδιάστηκε προκειμένου να γίνει ο κεντρικός εμπορικός δρόμος της πόλης, να συγκεντρώσει καταστήματα και χρήσεις που είχε ανάγκη η Αθήνα προκειμένου να στεφθεί πρωτεύουσα της σύγχρονης εποχής.
Ας δούμε όμως την ιστορία της απο τα πρώτα μικρά εμπορικά εργαστήρια της παλιάς Αθήνας μέχρι τη σημερινή της θέση ανάμεσα στους ακριβότερους εμπορικούς δρόμους του κόσμου.
Πριν εμφανιστούν τα διεθνή brands, την ταυτότητα του δρόμου είχαν χτίσει ιστορικά καταστήματα όπως ο Παπασπύρου, ο Αλεξανδράκης ο Πετρίδης ,και ο Τσαντίλης – ένα άτυπο «hall of fame» που για δεκαετίες όριζε το κριτήριο της ποιότητας.
Αυτές οι επιχειρήσεις δημιούργησαν το πρώτο «brand» της οδού, μια φήμη αξιοπιστίας που πέρασε στη συλλογική μνήμη των Αθηναίων.
Κατάστημα Αλεξανδράκης (απο το 1860
Ήταν ο δρόμος όπου οι Αθηναίοι διάλεγαν «τα καλά τους». Η διαδρομή της από έναν συνηθισμένο δρόμο της πόλης έως σημείο αναφοράς στον διεθνή χάρτη του retail μοιάζει περισσότερο με αφήγηση πόλης παρά με αποτέλεσμα συστηματικού πολεοδομικού σχεδιασμού.
Η «λεωφόρος» που δεν κατασκευάστηκε ποτέ!
Στα τέλη του 19ου αιώνα υπήρξε η φιλοδοξία να μετατραπεί η Ερμού σε μια μεγαλοπρεπή αθηναϊκή λεωφόρο. Θα ένωνε το Σύνταγμα με το Θησείο, με πλάτος, δέντρα, κομψούς περιπατητές και ελάχιστη εμπορική δραστηριότητα στο αρχικό της τμήμα. Όμως το σχέδιο ναυάγησε.
Οι μικροϊδιοκτήτες αντιτάχθηκαν φοβούμενοι ότι οι αλλαγές στις όψεις των κτιρίων θα μείωναν το φως και την αξία των ακινήτων τους, ενώ ο δήμος δεν είχε τα μέσα να επιβάλει την αναμόρφωση.
Έτσι η «λεωφόρος» δεν κατασκευάστηκε ποτέ – και η Ερμού εξελίχθηκε σε κάτι τελείως διαφορετικό από αυτό που είχε αρχικά οραματιστεί η πόλη.
Στοές, εργαστήρια και η παλιά εμπορική Αθήνα
Καθώς ο 20ός αιώνας προχωρούσε, η Ερμού απέκτησε τη δική της ιδιαίτερη ταυτότητα: εργαστήρια κρυμμένα σε στοές, χρυσοχοεία σαν μικρά εργαστήρια τέχνης, ραφτάδικα με τις βιτρίνες τόσο χαμηλά που έβλεπες τους τεχνίτες την ώρα που δούλευαν.
Η Στοά Κορνάρου στο Μοναστηράκι έγινε από τις πρώτες εστίες της νέας εμπορικής δραστηριότητας. Εκεί βρίσκονταν τα πιο σύγχρονα υφάσματα της εποχής και εκεί γινόταν το άτυπο παζάρι των τεχνιτών. Λίγο πιο πάνω, το κατάστημα Παπασπύρου αποτελούσε σημείο αναφοράς για δεκαετίες, ενώ στα ’50s και ’60s οι Αθηναίοι θυμούνται ακόμη τις ουρές για τα καλά δερμάτινα παπούτσια.
Η γοητεία και η αίγλη μιας εποχής
Από τα μέσα του 19ου αιώνα έως και τη Belle Époque, η Ερμού ήταν ο απόλυτος γυναικείος εμπορικός προορισμός: υφάσματα, κοσμήματα, μοδίστρες, ζαχαροπλαστεία, αίγλη και κοινωνική ζωή. Ξένες μοδίστρες, τεχνίτες με φήμη και στέκια όπως ο θρυλικός «Τζίτζικας» συνέθεταν ένα σκηνικό γεμάτο ζωντάνια.
Η δεκαετία του ’80 έφερε την πρώτη μεγάλη διεθνή αύρα με ξένα brands που έκαναν πολλούς Αθηναίους να νιώσουν ότι η υψηλή μόδα δεν ήταν πλέον μακρινή υπόθεση.
Στη δεκαετία του ’90, με τις H&M, Zara, Mango, η Ερμού έγινε ο δρόμος που ένιωσε πρώτος τον παλμό της νέας καταναλωτικής εποχής.
Η πεζοδρόμηση
Στα μέσα των ’90s η πεζοδρόμηση άλλαξε οριστικά τον χαρακτήρα της. Από δρόμος με λεωφορεία, φορτηγά και αυτοκίνητα, μετατράπηκε σε έναν από τους πιο ζωντανούς πεζοδρόμους της Αθήνας.
Η επισκεψιμότητα εκτοξεύτηκε και ο δρόμος απέκτησε μια νέα οικονομική ταυτότητα που τον ακολούθησε στις επόμενες δεκαετίες.
Παρά την οικονομική κρίση, ο δρόμος παρέμεινε δραστήριος και ζωντανός. Κάποια δυστυχώς καταστήματα έκλεισαν και στη θέση τους άνοιξαν αλλά ,όμως η εμπορική ενέργεια δεν χάθηκε ποτέ – ίσως γιατί για τους Αθηναίους η βόλτα στην Ερμού λειτουργεί και σαν μικρή καθημερινή απόλαυση ακόμη και εαν πρόκειται απλά για window shopping .
Σήμερα η Ερμού κατατάσσεται στη 15η παγκοσμίως ανάμεσα στους ακριβότερους εμπορικούς δρόμους του κόσμου δίπλα στην Upper Fifth Avenue, τη New Bond Street και τη Via Montenapoleone.
Τα επόμενα χρόνια ο δρόμος αναμένεται να έχει ακόμη πιο έντονη επισκεψιμότητα με τον τουρισμό να ενισχύει συνεχώς την κίνηση, αλλά και την εμπορική αξία της Ερμού η οποία βασίζεται στο ίδιο στοιχείο που την κρατά ζωντανή από την αρχή: στον κόσμο που τη διασχίζει.
Τώρα στις γιορτές, πλήθος κόσμου «κατεβαίνει» στην Ερμού, άλλοι για να ψωνίσουν και άλλοι για να απολαύσουν τη βόλτα τους στην χριστουγεννιάτικα στολισμένη Αθήνα.
Ο δρόμος αυτός τελικά είχε και έχει την δική του …ιστορία για όσους ζούνε η επισκέπτονται την Αθήνα
