Ενεργειακό «τσουνάμι» προ των πυλών – Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ρεύμα σε τροχιά ανόδου
Στο επίκεντρο του νέου γύρου ανατιμήσεων βρίσκεται η περιορισμένη λειτουργία του αγωγού Ανατολής–Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, μετά το πρόσφατο πλήγμα των Χούθι. Πρόκειται για τη βασική εναλλακτική οδό μεταφοράς πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, όταν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ καθίσταται επισφαλής.
Οι ζημιές εκτιμάται ότι θα χρειαστούν εβδομάδες για να αποκατασταθούν, αυξάνοντας τον κίνδυνο απώλειας έως και 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, εφόσον η εξαγωγική δυνατότητα του Ριάντ δεν επανέλθει σύντομα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι εργασίες επισκευής ενδέχεται να διαρκέσουν έως και πέντε εβδομάδες.
Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ενισχύει τις ανησυχίες ότι το διεθνές ράλι των ενεργειακών τιμών δεν θα είναι πρόσκαιρο. Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια κινούνται σε επίπεδα που προμηνύουν έναν ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα, με το ενεργειακό κόστος να επιβαρύνει ταυτόχρονα τη θέρμανση, τις μετακινήσεις και τους λογαριασμούς ρεύματος.
Το μεγαλύτερο βάρος αναμένεται να επωμιστούν τα νοικοκυριά, ενώ οι αυξήσεις στο κόστος ενέργειας εκτιμάται ότι θα περάσουν σταδιακά και στο σύνολο της οικονομίας, μέσω του κόστους μεταφορών και παραγωγής.
Εκτοξεύτηκε το Brent – Στα 2,149 ευρώ η μέση τιμή της αμόλυβδης
Η τιμή του Brent, του διεθνούς σημείου αναφοράς, έκλεισε χθες, Δευτέρα, πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια στιγμή, η τιμή του αμερικανικού αργού αυξήθηκε κατά 1,27%, στα 102,68 δολάρια το βαρέλι.
Με αυτά τα δεδομένα, το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να κάνει πρεμιέρα στις 15 Οκτωβρίου κοντά στα 1,80–1,90 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10 ευρώ πέρυσι. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η αύξηση θα κυμαίνεται από 64% έως 70%, καθιστώντας την πρώτη προμήθεια του χειμώνα ιδιαίτερα δύσκολη για πολλά νοικοκυριά.
Την ίδια ώρα, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης στις 13 Σεπτεμβρίου διαμορφώθηκε στα 2,149 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης έφτασε στα 2,108 ευρώ. Τα επίπεδα αυτά διατηρούν την πίεση σε οδηγούς, μεταφορικές επιχειρήσεις και επαγγελματίες, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και δημιουργώντας νέες πιέσεις στις τιμές μιας σειράς προϊόντων και υπηρεσιών.
Ανοδικές πιέσεις και στο φυσικό αέριο
Ανοδικά κινείται και η τιμή του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό κόμβο συναλλαγών TTF, η οποία έκλεισε χθες κοντά στα 82 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Με βάση τα τρέχοντα επίπεδα τιμών, η επιβάρυνση σε σχέση με πέρυσι εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τουλάχιστον το 40%, εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει και το κόστος ηλεκτροπαραγωγής.
Η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου κινείται ήδη γύρω στα 160 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περίπου 20% υψηλότερα από τον Αύγουστο. Παράλληλα, η επερχόμενη πλήρης απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από την Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες για την ενεργειακή επάρκεια και ενδέχεται να ασκήσει νέα ανοδική πίεση στις τιμές.
Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης
Υπό αυτές τις συνθήκες, επανέρχεται στο προσκήνιο η ανάγκη κρατικής παρέμβασης για τον περιορισμό των επιπτώσεων στους καταναλωτές.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, παρέπεμψε χθες τη σχετική συζήτηση στον Οκτώβριο, δηλώνοντας ότι η κυβέρνηση θα σταθεί δίπλα στους πολίτες, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.
«Αυτή τη στιγμή, θυμίζω ότι το ντίζελ επιδοτείται στην αντλία. Άρα τον Οκτώβριο, όταν θα φτάσουμε στη συζήτηση για το πετρέλαιο θέρμανσης, εδώ θα είμαστε και θα την κάνουμε – και από άλλη θέση ως χώρα», ανέφερε.
Με τον χειμώνα να πλησιάζει, στο κυβερνητικό επιτελείο αξιολογείται η συνέχιση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και μετά τη λήξη της τον Σεπτέμβριο, καθώς και η διατήρηση των εκπτώσεων που προσφέρουν τα δύο διυλιστήρια στη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται νέα αρχιτεκτονική για το επίδομα θέρμανσης, με στόχο τη διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων και την αύξηση της ενίσχυσης. Πέρυσι, το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ στις περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορούσε να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ.
Ανοιχτό έχει αφήσει και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, το ενδεχόμενο επιδοτήσεων στα καύσιμα και την ηλεκτρική ενέργεια, εφόσον οι εξελίξεις το καταστήσουν αναγκαίο.
Όπως έχει δηλώσει, «τα μέτρα που ίσχυαν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο θα εξεταστούν και πρέπει να περιμένουμε κάποιες εξελίξεις».
Περιγράφοντας τη λογική των παρεμβάσεων, ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αλλάξει τις γεωπολιτικές εξελίξεις που διαμορφώνουν την τιμή του πετρελαίου, μπορεί όμως να δημιουργήσει ένα «ανάχωμα» και να περιορίσει τις επιπτώσεις τους για τους πολίτες.
Σε ό,τι αφορά τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, στόχος είναι να συγκρατηθούν τα κυμαινόμενα οικιακά τιμολόγια και να προστατευθούν κατά προτεραιότητα οι ευάλωτοι καταναλωτές. Το βασικό σενάριο προβλέπει στοχευμένη και χρονικά περιορισμένη παρέμβαση, με το ύψος της ενίσχυσης να συνδέεται με την απόκλιση των λιανικών τιμών από ένα ανεκτό επίπεδο.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο, καθώς η πορεία των γεωπολιτικών εξελίξεων θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό αν η νέα ενεργειακή αναστάτωση θα περιοριστεί στις διεθνείς αγορές ή θα μετατραπεί σε ένα νέο κύμα ανατιμήσεων που θα φτάσει μέχρι την τσέπη των καταναλωτών.
