Ελληνοτουρκικά στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ: F-35, casus belli και νέα αντιπαράθεση Μητσοτάκη – Ερντογάν

Στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ βρέθηκαν για ακόμη μία φορά οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να διασταυρώνουν τις θέσεις τους σε μια άτυπη πολιτική αντιπαράθεση με φόντο τα εξοπλιστικά προγράμματα, τα F-35 και το τουρκικό casus belli.

Παρότι βασικό θέμα της Συνόδου ήταν η ενίσχυση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών της Συμμαχίας, οι διαφορές Αθήνας και Άγκυρας επανήλθαν στο προσκήνιο, καθώς οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν στις στρατιωτικές ισορροπίες στην περιοχή και στα ζητήματα που εξακολουθούν να προκαλούν ένταση στις διμερείς σχέσεις.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στην πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35, στις ελληνικές εξοπλιστικές επιλογές, αλλά και στη διατήρηση του τουρκικού casus belli, το οποίο η Αθήνα θεωρεί ασύμβατο με το πλαίσιο σχέσεων δύο χωρών που είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν έχει ποτέ αμφισβητήσει τις αμυντικές προμήθειες της Ελλάδας και κάλεσε την Αθήνα να υιοθετήσει την ίδια στάση απέναντι στις τουρκικές εξοπλιστικές κινήσεις.

Παράλληλα, εξέφρασε την αισιοδοξία του για πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, σημειώνοντας ότι συνεχίζονται οι επαφές με την Ουάσιγκτον, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν παρεμβαίνει στις αποφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με τις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού.

Τόνισε, ωστόσο, ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συνεχίζει κανονικά τον δικό της σχεδιασμό στον τομέα της άμυνας, με την αξιοποίηση των μαχητικών Rafale, την αναβάθμιση των F-16 στην έκδοση Viper και την ένταξη των πρώτων ελληνικών F-35 τα επόμενα χρόνια.

Το μήνυμα Μητσοτάκη για το casus belli

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Έλληνας πρωθυπουργός στο τουρκικό casus belli, χαρακτηρίζοντάς το «ιστορική ανορθογραφία» που δεν συνάδει με τις σχέσεις δύο χωρών οι οποίες συμμετέχουν στην ίδια αμυντική συμμαχία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισήμανε ότι η απειλή πολέμου δεν μπορεί να αποτελεί στοιχείο κανονικότητας στις σχέσεις δύο γειτονικών κρατών, ακόμη και όταν υπάρχουν διαφωνίες και διαφορετικές προσεγγίσεις.

Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι έχει θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα και σε προηγούμενη συνάντησή του με τον Τούρκο πρόεδρο, υπογραμμίζοντας πως η ειρηνική συνύπαρξη και οι σχέσεις καλής γειτονίας αποτελούν βασική προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή.

Όπως ανέφερε, το casus belli αποτελεί κατάλοιπο του παρελθόντος, καθώς υιοθετήθηκε το 1995, και πλέον δεν έχει θέση στις σχέσεις δύο συμμάχων.

Ερντογάν: «Οι περισσότεροι στην Τουρκία δεν γνωρίζουν τι είναι το casus belli»

Απαντώντας στις αναφορές για το casus belli, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι η πλειονότητα των Τούρκων πολιτών δεν γνωρίζει καν τη σημασία του όρου.

«Το casus belli είναι κάτι που σχεδόν κανείς από τον λαό μου δεν γνωρίζει. Αν ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι, κατά την άποψή του, δεν υπάρχει λόγος να επιβαρύνονται οι κοινωνίες των δύο χωρών με τέτοια ζητήματα.

Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε ότι η θέση της Άγκυρας είναι να συνεχιστεί ο διάλογος με την Αθήνα, ώστε οι διαφορές να αντιμετωπίζονται μέσω συζητήσεων και να αποφεύγεται η ένταση.

Η αντιπαράθεση γύρω από τα F-35 και το casus belli επιβεβαιώνει ότι, παρά τη βελτίωση του κλίματος στις ελληνοτουρκικές επαφές, τα ζητήματα ασφάλειας και στρατηγικής παραμένουν ανοιχτά και συνεχίζουν να επηρεάζουν τη σχέση των δύο χωρών.