Σε έξαλλη δημόσια τοποθέτηση του από τον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη, 3 Μαρτίου 2026, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να διακόψουν πλήρως τις εμπορικές σχέσεις με την Ισπανία. Η ανακοίνωση έγινε κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον Γερμανό καγκελάριο Friedrich Merz, και συνοδεύτηκε από σφοδρές επικρίσεις στην ισπανική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την Ισπανία «αρνητική» και «ανεπαρκή» ως σύμμαχο, κατηγορώντας την για έλλειψη συνεργασίας σε στρατιωτικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα για την άρνηση να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν ισπανικές στρατιωτικές βάσεις σε επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος δεν καθόρισε ακριβή ημερομηνία εφαρμογής, η ρητορική του έγινε σαφής: οι ΗΠΑ «δεν θέλουν τίποτα να κάνουν με την Ισπανία» αν συνεχιστούν τέτοιες πολιτικές στάσεις.
Τα γεγονότα που οδήγησαν στην ένταση περιλαμβάνουν:
Άρνηση πρόσβασης σε στρατιωτικές βάσεις
Η ισπανική κυβέρνηση — με επικεφαλής τον Πέδρο Σάντσεθ — αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αξιοποιήσουν ισπανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις (π.χ. Ρότα και Μόρον) για επιχειρήσεις που σχετίζονται με τις πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες των ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Διαφωνίες για το ΝΑΤΟ και στρατιωτικές δαπάνες
Προηγούμενες εντάσεις υπήρξαν μεταξύ Τραμπ και Σαντσέθ για τις στρατιωτικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, όπου ο Τραμπ είχε επικρίνει την Μαδρίτη για την άρνησή της να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ — ένα εγχείρημα με το οποίο διαφωνεί ο Ισπανός πρωθυπουργός.
Ευρύτερο γεωπολιτικό υπόβαθρο
Η ανακοίνωση του Τραμπ γίνεται στο φόντο μιας ευρύτερης κρίσης στη Μέση Ανατολή, με στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, που έχουν προκαλέσει έντονες διεθνείς αντιδράσεις και βαθιές διπλωματικές ρωγμές σε παραδοσιακούς συμμάχους.
Τι σημαίνει «διακοπή εμπορίου»
Η φράση του Τραμπ για το «πάγωμα» ή την «κοπή» όλων των εμπορικών δεσμών με την Ισπανία δεν φαίνεται ακόμη να έχει υλοποιηθεί σε νομικό επίπεδο (π.χ. μέσω ψηφισμάτων Κογκρέσου ή επίσημων προεδρικών διαταγμάτων — οι οποίες θα χρειάζονταν περισσότερο χρόνο και διαδικασίες). Ωστόσο, η ρητορική υποδηλώνει σοβαρή επιδείνωση στις διμερεις σχέσεις.
Για σύγκριση: τον Απρίλιο 2025, είχε υπάρξει ευρύτερη αντιπαράθεση μεταξύ Τραμπ και Ε.Ε. για τους δασμούς στα εισαγόμενα προϊόντα, με πιθανές επιπτώσεις και για την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αντιδράσεις από την Ισπανία
Η Μαδρίτη έχει χαρακτηρίσει κάποιες αμερικανικές δηλώσεις «αδικαιολόγητες» και επιμένει στην πολιτική της αυτονομίας, υπενθυμίζοντας ότι θέματα εμπορίου στην Ε.Ε. ρυθμίζονται σε μεγάλο βαθμό από τις Βρυξέλλες, εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.
