Ένσταση στην ανάθεση καθηκόντων συνεχούς επιτήρησης ανήλικης νοσηλευόμενης ασθενούς σε εφημερεύοντες ψυχολόγους της ΠΝΜΨΥΑ
Σοβαρές αντιδράσεις προκαλεί στους κόλπους των επαγγελματιών ψυχικής υγείας η πρόσφατη οδηγία της Διεύθυνσης Ιατρικής Ψυχικής Υγείας της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ), με την οποία ζητείται από εφημερεύοντες ψυχολόγους να παραμένουν εκ περιτροπής σε συνεχή παρουσία δίπλα σε ανήλικη ασθενή που νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική ενηλίκων, προκειμένου να αποτραπεί ενδεχόμενη αυτοκτονική πράξη.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων (ΠΣΝΨ) εξέδωσε εκτενή ανακοίνωση, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία και την κάθετη αντίθεσή του στη συγκεκριμένη απόφαση, την οποία χαρακτηρίζει επιστημονικά, επαγγελματικά και θεσμικά προβληματική.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η συνεχής φυσική επιτήρηση ασθενούς υψηλού αυτοκτονικού κινδύνου δεν συνιστά ψυχολογική ή θεραπευτική παρέμβαση, αλλά μέτρο ασφάλειας που εντάσσεται στον πυρήνα της νοσηλευτικής φροντίδας και της οργανωτικής ευθύνης της εκάστοτε μονάδας. Όπως επισημαίνεται, οι ψυχολόγοι δεν εκπαιδεύονται ούτε προσλαμβάνονται για να ασκούν καθήκοντα φύλαξης ή επιτήρησης ασθενών, αλλά για να παρέχουν ψυχολογική αξιολόγηση, θεραπευτικές παρεμβάσεις και διαχείριση κρίσεων στο πλαίσιο της επιστημονικής τους ειδικότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην προσπάθεια, όπως υποστηρίζει ο ΠΣΝΨ, να παρουσιαστεί η παραμονή ψυχολόγων δίπλα στην ασθενή ως εφαρμογή «τεχνικών αποκλιμάκωσης». Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι η αποκλιμάκωση αποτελεί εξειδικευμένη θεραπευτική πρακτική που εφαρμόζεται στο πλαίσιο επικοινωνίας και διαχείρισης κρίσεων και δεν μπορεί να ταυτιστεί με την παθητική και συνεχή επιτήρηση ενός ατόμου με αποκλειστικό σκοπό την αποτροπή αυτοτραυματισμού.
Οι νοσοκομειακοί ψυχολόγοι εκφράζουν επίσης φόβους ότι η συγκεκριμένη οδηγία αλλοιώνει τον επαγγελματικό τους ρόλο, δημιουργεί σύγχυση αρμοδιοτήτων και ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρά ζητήματα ευθύνης σε περίπτωση δυσμενούς περιστατικού. Παράλληλα, κάνουν λόγο για μεταφορά καθηκόντων μεταξύ επαγγελματικών ομάδων προκειμένου να καλυφθούν χρόνιες ελλείψεις προσωπικού στις δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Στην ανακοίνωσή τους οι ψυχολόγοι συνδέουν ευθέως την επίμαχη απόφαση με το διαχρονικό πρόβλημα της υποστελέχωσης, ιδιαίτερα σε νοσηλευτικό προσωπικό. Όπως τονίζουν, η ασφάλεια των ασθενών δεν μπορεί να διασφαλίζεται μέσω έκτακτων διοικητικών λύσεων και αυθαίρετων αναθέσεων καθηκόντων, αλλά απαιτεί επαρκή στελέχωση και σαφή κατανομή ευθυνών.
Ο Σύλλογος αναφέρεται επίσης στο πρόσφατο τραγικό περιστατικό στην Παιδοψυχιατρική Νοσηλευτική Μονάδα Ψυχικής Υγείας Αττικής, υποστηρίζοντας ότι ανέδειξε με δραματικό τρόπο τις συνέπειες της χρόνιας υποστελέχωσης, των ελλείψεων σε μέτρα ασφαλείας και της αδυναμίας των υπηρεσιών να λειτουργήσουν με επαρκές προσωπικό και σαφείς διαδικασίες.
Ένα ακόμη σημείο που προκαλεί έντονο προβληματισμό, σύμφωνα με τον ΠΣΝΨ, είναι το γεγονός ότι η ασθενής είναι ανήλικη και νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική ενηλίκων. Ο Σύλλογος θεωρεί ότι το γεγονός αυτό αναδεικνύει τις σοβαρές αδυναμίες του συστήματος ψυχικής υγείας, σχεδόν δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, όπως αυτή είχε παρουσιαστεί από την Πολιτεία.
Παράλληλα, επικρίνεται η διαδικασία με την οποία κοινοποιήθηκε η οδηγία. Όπως σημειώνεται, πρόκειται για μια απόφαση που μεταβάλλει ουσιαστικά το περιεχόμενο της εργασίας των ψυχολόγων και τους αποδίδει καθήκοντα αυξημένης ευθύνης, η οποία κοινοποιήθηκε Παρασκευή μεσημέρι με απαίτηση άμεσης εφαρμογής, χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους εργαζόμενους, τα επιστημονικά όργανα ή τους συνδικαλιστικούς φορείς.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων ζητά την άμεση ανάκληση της οδηγίας και επαναλαμβάνει ότι η αντιμετώπιση περιστατικών υψηλού αυτοκτονικού κινδύνου αποτελεί ευθύνη της διεπιστημονικής θεραπευτικής ομάδας και της διοίκησης των μονάδων υγείας, οι οποίες οφείλουν να εξασφαλίζουν τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας και το απαιτούμενο προσωπικό.
Καταλήγοντας, ο Σύλλογος δηλώνει ότι θα προχωρήσει σε κάθε αναγκαία θεσμική, διοικητική και νόμιμη ενέργεια για την προάσπιση του επιστημονικού ρόλου των ψυχολόγων, τη διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και την προστασία των επαγγελματιών από την ανάθεση καθηκόντων που δεν προβλέπονται από το θεσμικό και επαγγελματικό τους πλαίσιο.
