Ομογένεια

Ο Ποντιακός Ελληνισμός στην Αυστραλία τιμά τις ρίζες των προγόνων του

Συνέντευξη της κ Σ.Σταματοπούλου προέδρου  της Αυστραλιανής Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματίων.

Επιμέλεια Συνέντευξης Μάνος Σταυριανός 

Το enjoy news   στο πλαίσιο του αφιερώματος «Έλληνες ανά τον κόσμο»  έχει την χαρά να
φιλοξενεί σήμερα την κυρία Συμελα Σταματόπουλου πρόεδρο  της Αυστραλιανής Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματίων.

 

 


Σuμέλα ένα γνήσιο ποντιακό όνομα ! Στο άκουσμα του Πόντου ποια
είναι η πρώτη σας σκέψη ;

Ψυχή και ταυτότητα !

Το όνομα μου υπήρξε αφορμή για συζήτηση σε όλη μου την ζωή. Άμεσα συνδέετε με τον Πόντο και την καταγωγή μου – όλοι οι παππούδες και οι γιαγιάδες μου γεννήθηκαν εκεί. Χρειάστηκε πολλές φορές να εξηγήσω το τι σημαίνει το όνομα αυτό και από που προέρχεται και έτσι γίνομαι αφηγητής της ιστορίας των χαμένων πατρίδων.

Το όνομα το πήρα από την γιαγιά μου, κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό γιατί με συνδέει με το παρελθόν , δείχνει πως υπάρχει μια συνέχεια της οικογένειας και ενός λαού με μια απέραντης ιστορίας. Αυτό που με ενδυναμώνει προπαντός και σαν παιδί μεταναστών που μεγάλωσε σε μια νέα πολυπολιτισμική χώρα όπου ακόμα και η ίδια η χώρα ψάχνει να βρει την ταυτότητα της.

 Από το όνομα Συμέλα μπορεί να γίνει ολόκληρη μελέτη! Συνδέετε με τη θρησκεία και την ίδρυση του Μοναστηριού ‘Παναγιάς Σουμελά’ πάνω στους απόκρημνους βράχους του όρους Μελά στην Ματσούκα του Πόντου καθώς και τη θαυματουργή εικόνα της ‘Παναγιάς της Αθηνιώτισσας’ του ευαγγελιστή Λουκά που βρίσκετε τώρα στο Ιερό Ναό ‘Παναγιά Σουμελά’ στη Βέροια. Άμεσα αποδεικνύει καταγωγή και τα γεωγραφικά μέρη που αποίκισαν οι Έλληνες τον 8ο αιώνα π.Χ. Η παραλλαγή Συμέλα από το Σουμέλα είναι θέμα  ιδιώματος που σε σπρώχνει πως την ανάλυση της Ποντικής διαλέκτου η οποία έχει επικρατήσει πολλά στοιχεία από την αρχαιότητα. Η ορθογραφία, ‘υ’, ‘ή’ ή ‘ι’ είναι θέμα γραμματικής. Όλα αυτά είναι μια είσοδος στην ιστορία, τον πολιτισμό και τις παραδώσεις των Ελλήνων του Πόντου. Παρά τον ξεριζωμό, οι απόγονοι των Πόντιων αυτών, όπου και αν έχουν εγκατασταθεί παγκοσμίως, συνεχίζουν να ταυτίζετε με το γεωγραφικό και ιστορικό χώρο του Πόντου και την πλούσια παράδοση που απέδωσε! Μέσα σε αυτούς είμαι και εγώ μόνο που εγώ τα μεταφέρω όλα αυτά και με το όνομα μου.

 Ο ποντιακός σύλλογος Μελβούρνης πότε ιδρύθηκε και πόσα μέλη έχει ;


Η Μελβούρνη της Αυστραλίας είναι πρωτεύουσα της πολιτείας της Βικτώρια και έχει τον μεγαλύτερο αριθμό Ελλήνων σε σύγκριση με τις άλλες πολιτείες, ανάμεσα τους αρκετοί Πόντιοι.

Αν και οι πρώτες προσπάθειες για συλλογική οργάνωση στην πολιτεία μας έγιναν στα τέλει του 1955, από τους οργανισμούς που επικράτησαν είναι η Κεντρική Ένωση Ποντίων Μελβούρνης και Βικτωρίας «Ποντιακή Εστία» που ιδρύθηκε το 1976 και συνεχίζει δυναμικά μέχρι σήμερα. Επίσης μακρόχρονη ιστορία έχει η Ένωση Ποντίων Whittlesea «Παναγία Σουμελά» ιδρ. 1977 και η «Ποντιακή Κοινότητα» Μελβούρνης και Βικτωρίας ιδρ. 1991 που είναι η συνέχεια του συλλόγου η «Παμποντιακής Κοινότητα» ιδρ. 1982. Συνολικά υπάρχουν 12 Ποντιακοί σύλλογοι και 4 ειδικοί Ποντικοί οργανισμοί στην Αυστραλία.

Από πολύ μικρή ηλικία, άρχισα να κάνω μαθήματα Ποντιακού χορού στον σύλλογο της Ποντιακής Εστίας. Το 1982 ο σύλλογος απέκτησε το πρώτο της κτήριο όπου κάποια στιγμή ανάλαβα το μικρό χορευτικό συγκρότημα. Αργότερα, ανάλαβα την ευθύνη όλων των χορευτικών τμημάτων όπου αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των χορευτών.


Στα 18 μου, έγινα μέλος του Διοικητικό Συμβούλιο και μετά από κάποια χρόνια, ξαναμπήκα στο συμβούλιο όπου ανάλαβα τη γραμματεία .

Εφόσον απόκτησα οικογένεια, ήρθε η σειρά μου να πηγαίνω τα παιδιά μου στα μαθήματα χορού που γίνονται κάθε Κυριακή. Σε με πρόβα, αντιπρόσωποι του συλλόγου μου πρότειναν να αναλάβω την προεδρία της Ομοσπονδίας. Λίγο δισταχτικά στην αρχή, αλλά και με πολύ ζήλος και εκτίμηση για την αξίωμα αυτό, ανάλαβα την θέση της προέδρου της Αυστραλιανής Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματίων. Είμαι τώρα στο δεύτερο έτος της δίχρονης θητείας. Το Ποντιακό στοιχείο στην Μελβούρνη συνεχίζει να είναι μια ζωντανή και έντονη μερίδα της Ελληνικής ομογένειας που δεν λείπει από καμιά εθνική και παροικιακή εκδήλωση.

 Η Αυστραλία είναι ανάμεσα στις χώρες που έχουν αποδεχθεί τις γενοκτονίες τον Ποντίων Αρμενίων και Ασσυρίων ; Και εάν όχι εσείς ως ποντιακός πολιτιστικό σύλλογος έχετε κάνει σχετικό διάβημα προς τους φορείς ; 

 Στην Αυστραλία έχει αναγνωριστεί η Γενοκτονία των Αρμενίων, Ασσυρίων και Ελλήνων σε δύο πολιτείες – στη Αδελαΐδα της Νότιας Αυστραλίας το 2009 και στο Σύδνεϋ της Νέας Νότιας Ουαλίας το 2013.

Στην Μελβούρνη έγινε αναφορά στο θέμα της Γενοκτονίας στην Άνω Βουλή της Βικτωρίας το 2006 από την ομογενής πολιτικός Τζένη Μικάκου η οποία έπειτα έλαβε επίθεση και απειλές από Τούρκικους φορείς και πρόσωπα οι οποίοι είναι πολυπληθείς σαν εθνικότητα, στην πολιτεία αυτή.

Πέρσι τον Νοέμβριο τάχθηκε σαν θέμα η αναγνώριση της γενοκτονίας στην ομοσπονδιακή Βουλή των Αντιπροσώπων της Αυστραλίας, κάτι που θεωρείτε ένα μεγάλο βήμα στην πορεία των αγόνων για αναγνώρισης. Για πρώτη φορά, μετά από συζήτηση υπουργών  και των δύο κύριων πολιτικών κομμάτων, ψηφίστηκε ομόφωνα η πρόταση να αναγνωρίσει επίσημα από την κυβέρνηση της Αυστραλίας η Γενοκτονία ενάντια των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Ελλήνων που διαπράχθηκαν από τους Νεότουρκους στις αρχές του 20ου αιώνα.

Συνεχίζονται οι προσπάθειες ενημερώσεις του θέματος αυτού στην ευρύτερη κοινότητα της Αυστραλίας και ιδιαίτερα στους αντιπροσώπους μας στην βουλή. Μια πολύ καλή συνεργασία μεταξύ των τριών εθνικών ομάδων – Αρμένιοι, Ασσύριοι και Έλληνες – έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια και τώρα φέρνει καρπούς. Πιστεύω πως είναι θέμα χρόνου η αναγνώριση της Γενοκτονίας από την Αυστραλιανή κυβέρνηση γιατί η επιμονή και οι προσπάθειες των ομογενών Ελλήνων συνεχίζουν να ενδυναμώνετε και να οργώνονται με καλύτερη στρατηγική.

 Πριν λίγες μέρες είχαμε την μαύρη επέτειο των 103 χρόνων  από την ποντιακή γενοκτονία στη μακρινή Μελβούρνη  και με λίγο καλύτερη άνεση λόγω των προηγούμενων περιορισμό της πρόσφατης πανδημίας είχατε κάποιες εκδηλώσεις μνήμης ;

Κάθε χρόνο οι Πόντιοι της Αυστραλίας αποτίνουν φόρο τιμής στους προγόνους τους, θύματα μιας βάρβαρης Γενοκτονίας. Τα τελευταία δύο χρόνια οι εκδηλώσεις έχουν επηρεαστεί λόγω της πανδημίας.

Φέτος, μπορέσαμε να προχωρήσουμε με τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις. Έγινε δοξολογία στον ιερό ναό Αγίου Ευσταθίου και κατάθεση στεφάνων στο Αυστραλιανό Ελληνικό Μνημείο. Να σημειώσω πως υπήρξε μεγάλη συμμετοχή και υποστήριξη από όλα τα τμήματα της Ελληνικής παροικίας, ανάμεσα τους και ο πρόξενος της Ελλάδας στης Μελβούρνη, ο κ. Εμμανουήλ Κακαβελάκης. Παρουσιάστηκαν διαλέξεις με θέματα σχετικά με την Γενοκτονία και έγινε η βιβλιοπαρουσίαση του δίγλωσσου βιβλίου, «Η Σουμέλα και ο Μαγικός Κεμεντζές» του συγγραφέα, κ. Κωνσταντίνου Καλυμνιού, ένα πρωτότυπο παιδικό βιβλίο που αναφέρεται στα τραγικά γεγονότα της Γενοκτονίας των Ποντίων.

Η κύρια εκδήλωση προς μνήμη των προγόνων μας οργανώθηκε και παρουσιάστηκε εξολοκλήρου από την νεολαίο των ποντικών σωματίων με πρωτεργάτες, τα παιδιά της Ένωσης Ποντίων Whittlesea, «Παναγίας Σουμελάς», κάτι που μας έκανε πολύ περήφανους. Επίσης σημαντικό ήταν ο φωτισμός με κόκκινο χρώμα, του κτιρίου της Ελληνικής Κοινότητας, που βρίσκετε στο κέντρο της πόλης, ως τιμήν στη μνήμη των θυμάτων της Ελληνικής Γενοκτονίας.

Στην αγροτική κωμόπολη Ballarat της Βικτωρίας, μετά από πρωτοβουλία της «Μέριμνα Ποντίων Κυριών Ωκεανίας» και της Λίτσα Αθανασιάδη, από το 2019 έχει στηθεί το άγαλμα του George Devine Treloar ο οποίος ήταν Αυστραλός ανθρωπιστής που έσωσε πολλούς Μικρασιάτες πρόσφυγες, ανάμεσα τους και πολλοί Πόντιοι.

Από αυτόν παίρνει το όνομα του το προσφυγικό χωριό ‘Θρυλόριο’ Κομοτηνής. Τον Σεπτέμβριο κάθε χρόνο γίνονται εκδηλώσεις προς τιμήν του και με αυτό τον τρόπο εντάσσετε η ιστορία των Ποντίων στην ευρύτερη Αυστραλιανή παροικία. Επίσης, στο τέλος της σχολικής χρονιάς δίνεται υποτροφία σε μαθητή του κολεγίου “St Patricks Ballarat” από τους Ποντιακούς συλλόγους της πολιτείας μας προς μνήμη του κύριου Τρελορ και της ανθρωπιστικές του πράξεις που έσωσαν τις ζωές πολλών Μικρασιατών.

 Μια καινούρια πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας μας (ΑΟΠΣ – Αυστραλιανή Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματίων) είναι το νεοσύστατο Παιδαγωγικού Ινστιτούτου: «Ο Ελληνισμός της Ανατολίας – από το Αιγαίο ως τον Πόντο», που έχει σαν κύριο σκοπό, την εξασφάλιση υλικού και άλλων πρωτοβουλιών που θα βοηθήσουν τα παιδιά μας να αποκτήσουν γνώσεις για τις πατρίδες αυτές. Φέτος, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο έχει αναλάβει τον μαθητικό διαγωνισμό που γίνεται κάθε χρόνο σε συνεργασία με τα απογευματινά Ελληνικά σχολεία της Μελβούρνης. Με τον διαγωνισμό αυτόν δίνεται η ευκαιρία στους μαθητές να κάνουν την δική τους έρευνα, ώστε να πληροφορηθούν για τους Έλληνες του Πόντου.

 Η μητέρα πατρίδα Ελλάδα και ειδικά η ΓΓΑ Ελληνισμού με επικεφαλής τον κύριο Χρυσουλάκη  είναι αρωγός στο σωματείο σας; 

 Σίγουρα η κάθε επαφή με την Ελλάδα είναι καλοδεχούμενη και εκτιμάται το ενδιαφέρον  και η συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού. Προ στιγμής, δεν υπάρχει κάποια πρόταση ή επαφή με συγκεκριμένο σκοπό.

 Κλείνοντας θα ήθελα να σας κάνω μια προσωπική ερώτηση , έχετε επισκεφθεί ποτέ τα εδάφη των προγόνων σας ; Και αν ναι τη συναισθήματα είχατε ; 

 Το 1997 επισκέφτηκα τον Πόντο μαζί με τον αδελφό μου, Στέφανο Ελευθεριάδη. Ταξιδέψαμε με την ομάδα του αείμνηστου Πόντιου συγγραφέα, Γιώργου Ανδρεάδη. Ανάμεσα στους ταξιδιώτες ήταν 3 ιερείς  ένας από αυτούς ήταν ο τότε ιερέας της Ιεράς Μονής Παναγία Σουμελά στη Βέρια και αργότερα, Μητροπολίτης Δράμας, Παύλος. Υπήρξε επίσης λυράρης που γέμιζε κάθε εμπειρία με τα ακούσματα της παράδοσης μας.

Ήταν μια αξέχαστη εμπειρία που θα την θυμάμαι όλη μου την ζωή. Αν και ήταν πρώτη μου φορά στα μέρη αυτά, μου φαινόντουσαν γνώριμα αφού έβλεπα μπροστά μου όλα αυτά που άκουγα τόσα χρόνια στις περιγραφές των τραγουδιών… τα ψιλά βουνά, τα κρύα τα νερά, και την απέραντη ομορφιά της φύσης. Τα πρόσωπα που συναντούσαμε ήταν γνωστά στην φυσιογνωμία και με μιλούσαν σαν να ήμουν δικιά τους.


Μόνο όταν τους απαντούσα στα Αγγλικά ή στα Δημοτικά Ελληνικά φερνόταν πως ήμουν ‘ξένη’. Πολύ όμορφη στιγμές έζησα όταν άκουγα μικρά παιδάκια να μιλάνε άψογα Ποντικά. Όπου πηγαίναμε, χορεύαμε, μαζί με τους ντόπιους . Όταν μαθεύτηκε πως με τον αδελφό μου είμασταν χορευτές συγκροτήματος, μας ζητούσαν να χορέψουμε το χορό Σέρρα με αποκορύφωμα, την παρουσίαση μπροστά στον Πατριάρχη κατά την στάθμευσης μας στην Κωνσταντινούπολη όταν γυρνούσαμε για την Ελλάδα.

Πατρίδα’ ονόμαζαν οι παππούδες μου τα πατρογονικά τους εδάφη στον Πόντο και αυτό ακριβώς αισθάνθηκα και εγώ. Δεν ήταν ξένη χώρα αλλά ένα κομμάτι της ιστορικής Ελλάδας αλλά και της καρδιάς μου.

Μαθαίνω από τον αδελφό μου, ο οποίος έχει επισκεφτεί τον Πόντο πρόσφατα, πως σήμερα είναι πολύ διαφορετικά τα μέρη αυτά και έχει αλλάζει η ατμόσφαιρα και το περιβάλλον με την άφιξη πολλών Αράβων. Τέλος θα ήθελα να σας δώσω τη σελίδα της Oομοσπονδίας στο Facebook:

Facebook: https://www.facebook.com/pontian.org.au

 Για να μας παρακολουθούν και ο υπόλοιπος ποντιακός ελληνισμός

Σχετικά άρθρα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Back to top button