Η συνέχιση του μέτρου φαίνεται να βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων, καθώς οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, υπό το βάρος των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Τις οριστικές αποφάσεις αναμένεται να λάβει το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο την επόμενη εβδομάδα. Πάντως, η παράταση της επιδότησης θεωρείται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, ιδιαίτερα πιθανή, προκειμένου να αποφευχθεί μια νέα σημαντική επιβάρυνση για τους καταναλωτές από την 1η Σεπτεμβρίου, όταν η καθημερινότητα επιστρέφει σε πλήρεις ρυθμούς μετά τις καλοκαιρινές διακοπές.
Πάνω από τα 2 ευρώ το ντίζελ
Οι εξελίξεις στην ενεργειακή αγορά δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για την άρση της στήριξης. Η μέση πανελλαδική τιμή του ντίζελ κίνησης έχει ήδη ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, χωρίς να διαφαίνεται, υπό τα σημερινά δεδομένα, άμεση προοπτική αποκλιμάκωσης.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης διαμορφώθηκε στα 2,012 ευρώ το λίτρο. Μέσα σε μία μόλις ημέρα καταγράφηκε αύξηση 1,6 λεπτών, ενώ σε σχέση με τις 17 Αυγούστου η συνολική επιβάρυνση φτάνει ήδη τα 2,3 λεπτά ανά λίτρο.
Την ίδια ώρα, η τιμή του Brent έχει κινηθεί πάνω από τα 94 δολάρια το βαρέλι, με τις διεθνείς εξελίξεις να μεταφέρονται σταδιακά και στην ελληνική αγορά καυσίμων.
Τι θα γίνει με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων
Στο τέλος Αυγούστου λήγει και η συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και διυλιστηρίων, της Helleniq Energy και της Motor Oil, η οποία προβλέπει εκπτώσεις στα καύσιμα.
Η συμφωνία αφορά έκπτωση 5 λεπτών ανά λίτρο στο ντίζελ, η οποία αντιστοιχεί σε περίπου 6,2 λεπτά στην τελική τιμή στην αντλία μαζί με τον ΦΠΑ, καθώς και έκπτωση 10 λεπτών στην αμόλυβδη.
Ο συνδυασμός της κρατικής επιδότησης και της έκπτωσης των διυλιστηρίων προσφέρει συνολικά μια σημαντική ανάσα στους καταναλωτές ντίζελ, με το συνολικό όφελος να ξεπερνά τα 15 λεπτά ανά λίτρο.
Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο εάν η στήριξη από την πλευρά των διυλιστηρίων θα συνεχιστεί και μετά την εκπνοή της συμφωνίας. Το θέμα αναμένεται να βρεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων των δύο πλευρών πριν από την καταληκτική ημερομηνία.
Ο «κουμπαράς» των μέτρων στήριξης
Η επιδότηση στο ντίζελ, όπως και τα υπόλοιπα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη συγκράτηση των τιμών της ενέργειας και των καυσίμων, χρηματοδοτούνται από ένα κονδύλι που υπολογίζεται στα 200 με 230 εκατ. ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται συνδυαστικά τόσο οι παρεμβάσεις στην αντλία όσο και οι στοχευμένες ενισχύσεις προς ευάλωτα νοικοκυριά και επαγγελματικές ομάδες, όπως οι μεταφορείς και οι αγρότες.
Γιατί το ντίζελ προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία
Η μεγαλύτερη ανησυχία του οικονομικού επιτελείου αφορά το ντίζελ, καθώς αποτελεί βασικό παράγοντα διαμόρφωσης του κόστους σε ολόκληρη την οικονομία.
Το πετρέλαιο κίνησης χρησιμοποιείται στις μεταφορές αγαθών, στη βιομηχανία και στον αγροτικό τομέα. Κάθε αύξηση στην τιμή του μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος μεταφοράς και παραγωγής, το οποίο στη συνέχεια μετακυλίεται στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Με απλά λόγια, μια σημαντική άνοδος στο ντίζελ μπορεί να αυξήσει το κόστος μεταφοράς των προϊόντων προς τα ράφια των σούπερ μάρκετ και να προκαλέσει ένα νέο κύμα ακρίβειας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος.
Δεν είναι τυχαίο ότι το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά την πορεία του Brent, έχοντας ως ένα άτυπο σημείο συναγερμού επίπεδα κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Δυσοίωνες οι προοπτικές
Η εικόνα στη χονδρική αγορά δεν προμηνύει άμεση αποκλιμάκωση των τιμών, καθώς στην αγορά καυσίμων αναμένονται νέες πιέσεις τις επόμενες ημέρες.
Η διυλιστηριακή τιμή της αμόλυβδης και του ντίζελ κινείται ήδη σε υψηλά επίπεδα, ενώ από τις αρχές Ιουλίου η τιμή του Brent έχει καταγράψει σημαντική άνοδο. Αντίστοιχα, αυξήσεις έχουν περάσει και στις τιμές των καυσίμων στην ελληνική αγορά.
Οι εκτιμήσεις για το επόμενο διάστημα κάνουν λόγο για διατήρηση των τιμών κοντά στα σημερινά επίπεδα, με το ντίζελ να κινείται γύρω από τα 2 ευρώ το λίτρο στις μεγάλες αστικές περιοχές. Στα νησιά και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας οι τιμές παραμένουν ακόμη υψηλότερες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πορεία του πετρελαίου θέρμανσης ενόψει του φθινοπώρου και του χειμώνα. Από τον Σεπτέμβριο, η αυξημένη ζήτηση από χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης ενδέχεται να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στις τιμές.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε υπό τις σημερινές συνθήκες, η τιμή του θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1,60 ευρώ το λίτρο, δημιουργώντας έναν ακόμη μεγάλο «πονοκέφαλο» για τα ελληνικά νοικοκυριά ενόψει του χειμώνα.
