Τατόϊ ένα ανάκτορο σχεδιασμένο απο τον Τσίλερ -μια εικόνα εγκατάλειψης που ντροπιάζει(φωτογραφίες)

¨Οι εικόνες ντροπής απο τα Βασιλικά Κτήματα του Τατοΐου  που δημοσιεύτηκαν μετά τον θάνατο του τέως Βασιλιά Κωνσταντίνου έκαναν τον γύρο του κόσμου .

Εργασίες ανάπλασης στο παραπέντε προκαλούν εύλογα ερωτηματικά γιατί δεν έγιναν νωρίτερα μετά τη πυρκαγιά του 2021 .Η εικόνα απόλυτης εγκατάλειψης σε έναν χώρο που είναι μέρος της ιστορίας αυτής της χώρας δεν έχει να κάνει με κανέναν τρόπο με το πολίτευμα .

 Το Τατόι βρίσκεται 15 χιλιόμετρα βόρεια του κέντρου της Αθήνας, στους πρόποδες της Πάρνηθας. Xτίστηκε το 1889. Στο κτήμα βρίσκοταν  το θερινό ανάκτορο της τέως Βασιλικής οικογένειας .

Στην σημερινή τοποθεσία των ανακτόρων βρισκόταν η Αρχαία Δεκέλεια, ενώ αρκετούς αιώνες αργότερα, επί Τουρκοκρατίας, το Τατόι υπήρξε οθωμανικό τσιφλίκι

Το τοπωνύμιο προέρχεται από το όνομα του αλβανοβλάχου φύλαρχου Τατόη. Μετεπαναστατικά τα τσιφλίκια αγοράστηκαν από τον Φαναριώτη ευγενή Αλέξανδρο Καντακουζηνό.

Το 1871, ύστερα από παρότρυνση του Ερνέστου Τσίλλερ, ο Βασιλιάς Γεώργιος Α΄αγόρασε το κτήμα, συνολικής έκτασης 20.000 στρεμμάτων.

Ο Τσίλλερ σχεδίασε ένα απλό διώροφο σπίτι ελληνοελβετικού ρυθμού, με δίρρικτη στέγη, το οποίο παραδόξως προοριζόταν όχι ως ανάκτορο αλλά ως βασιλικός ξενώνας, χρήση για την οποία ουδέποτε διατέθηκε. Το πρώτο αυτό κτήριο περατώθηκε το 1874 και χρησίμευσε ως η πρώτη εξοχική κατοικία της βασιλικής οικογένειας. Οι αυξανόμενες, όμως, ανάγκες της βασιλικής οικογένειας με την έλευση νέων μελών ανάγκασαν τον Γεώργιο Α΄ να ανεγείρει μια νέα εξοχική κατοικία αγγλικού τύπου.

Παιδιά της βασιλικής οικογενείας στο Τατόι το 1896.  Φωτο Συλλογή του Γεωργίου Σταυρόπουλου

Στο Τατόι γεννήθηκαν βασιλείς και φιλοξενήθηκαν εξέχουσες προσωπικότητες από τον Τσάρο Νικόλαο Β’ της Ρωσίας και τη θρυλική Σίσυ το 1867, ως την βασίλισσα Ελισάβετ του Ηνωμένου Βασιλείου και την πρώτη κυρία των ΗΠΑ Τζάκι Κένεντι.Από το τέλος του 1948 στην έπαυλη του, εγκαταστάθηκε μόνιμα η βασιλική οικογένεια του Παύλου και της Φρειδερίκης και την εγκατέλειψε οριστικά το πρωί του Αντικινήματος κατά της Χούντας, στις 13 Δεκεμβρίου 1967.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού: «Το τμήμα του π. βασιλικού κτήματος Τατοΐου, χαρακτηρισμένο από το 2003 ως ιστορικός τόπος, περιλαμβάνει τις εξής ενότητες:

1. Την Ανακτορική με το ανακτορικό συγκρότημα και τα κτήρια με τις υποστηρικτικές λειτουργίες (Μαγειρεία, Υπασπιστήριο, Κτήριο Προσωπικού Οικία Sturm, Κτήριο Τηλεπικοινωνιών, Οικία Φροντιστή, Χώρος Στάθμευσης),

2. Τη Διοικητική με κτήρια που σχετίζονται με τη διεύθυνση και τη φύλαξη του Κτήματος (Διευθυντήριο, Δασονομείο, Φυλάκιο εσωτερικής πύλης, Οικία Αξιωματικών, Σταθμός Χωροφυλακής, Ξενοδοχείο Εργατικές Κατοικίες-Εργαστήριο Εργατών, Πρατήριο Καυσίμων).

3. Την ενότητα της Αγροτικής Παραγωγής με κτήρια με χρήσεις σχετικές με την παραγωγή προϊόντων α) Κτηνοτροφία (Παλαιό Βουστάσιο-Παλαιός Στάβλος, Ιπποστάσιο, Νέο Βουστάσιο, Χοιροστάσιο) και β) Παραγωγής Προϊόντων (Γαλακτοκομείο, Βουτυροκομείο, Οινοποιείο, Ελαιοτριβείο)

4. Την Ταφική ενότητα, που περιλαμβάνει τους βασιλικούς τάφους, το Μαυσωλείο, τον Ι. Ναό Αναστάσεως και το κτήριο της Φρουράς των Τάφων. Τα ανωτέρω κτήρια έχουν χαρακτηριστεί ως νεώτερα μνημεία. Εκτός από τα κτήρια που ανήκουν στις παραπάνω ενότητες υπάρχουν και περιφερειακά κτήρια, όπως τα Φυλάκια.

Οι ανεκτίμητοι θησαυροί και τα πολύτιμα κειμήλια που ανακαλύψαν οι συντηρητές

Πριν δυο περίπου χρόνια  μας ανακοινώθηκαν ότι θα αρχίσουν την αξιοποίηση του πρώην βασιλικού κτήματος στο Τατόι. Το ανάκτορο σήμερα παραμένει σε άθλια κατάσταση ενώ οι εργασίες που αρχικά έγιναν αποκάλυψαν σπάνια ευρήματα: Αυτοκίνητα (ανάμεσα στα οποία 4 Rolls Royce), βασιλικές άμαξες, έπιπλα, φωτογραφίες, βαλίτσες, είδη ρουχισμού κτλ.

Βρέθηκαν 70 βαλίτσες και μπαούλα της βασίλισσας Φρειδερίκης που ήταν σχεδόν εξαφανισμένα, κάτω από τόνους σκόνης.

Πλήθος επίπλων εποχής βρέθηκαν στοιβαγμένα στους στάβλους του κτήματος.

Μία από τις δεκάδες βαλίτσες της τέως βασίλισσας Φρειδερίκης που βρέθηκαν σφραγισμένες.

Από τα πλέον εντυπωσιακά πρόσφατα ευρήματα του κτήματος Τατοϊου είναι και η περίφημη συλλογή πολυτελών αυτοκινήτων της τέως βασιλικής οικογένειας. Τα αυτοκίνητα αυτά, μεταξύ των οποίων τέσσερις εντυπωσιακές Rolls Royce, είναι πολύ μεγάλης αξίας γιατί αποτελούν σπάνια δείγματα αυτοκίνησης πολυτελούς κατασκευής του προηγούμενου αιώνα (εδώ βλέπουμε κάποια απ’ αυτοκίνητα αφού έχουν συντηρηθεί).