Μουσείο Βασίλη Τσιτσάνη στα Τρίκαλα :ένας χώρος περιπλάνησης στα μονοπάτια του Λαϊκού Τραγουδιού: 

Στην καρδιά των Τρικάλων, δίπλα στον Ληθαίο ποταμό και μέσα στον ιστορικό χώρο των παλιών φυλακών, το Κέντρο Έρευνας – Μουσείο Βασίλη Τσιτσάνη προσκαλεί τον επισκέπτη σε ένα μοναδικό ταξίδι ζωής και μουσικής, φωτίζοντας το έργο και την ανεξίτηλη προσφορά ενός από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού.

Αν αγαπάς τη μουσική, ιδιαίτερα το ρεμπέτικο και το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία πολιτισμού που μπορείς να επισκεφθείς στα Τρίκαλα.

Στους χώρους του μουσείου εκτίθενται αντικείμενα που συνδέονται με τη ζωή του, όπως βιογραφικά στοιχεία, σπάνιες φωτογραφίες, προσωπικά του αντικείμενα, χειρόγραφα, μουσικά όργανα (π.χ. μπουζούκι) και πρωτότυπες ηχογραφήσεις των τραγουδιών του.

Μπορείς να ακούσεις τραγούδια του Τσιτσάνη — ακόμα και μέσω παλαιών δίσκων 78 και 45 στροφών — να δεις ιστορικά εξώφυλλα και να βιώσεις την ατμόσφαιρα της εποχής μέσα από διαδραστικά στοιχεία και οπτικοακουστικό υλικό.

Πέρα από τα μόνιμα εκθέματα, το μουσείο λειτουργεί και ως κέντρο έρευνας και καλλιτεχνικής δραστηριότητας, με εκδηλώσεις, μουσικές βραδιές, συναυλίες και θεματικές εκθέσεις κατά τη διάρκεια του έτους.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες δημιουργούς και από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ελληνικού τραγουδιού τον 20ο αιώνα.

Με το έργο του εξέφραζε τους πόθους και τα πάθη του λαού μας, καταγράφοντας ταυτόχρονα με τρόπο μοναδικό τα σημαντικά κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα του εθνικού μας βίου. Μισό αιώνα αγωνίστηκε υπεράνθρωπα να μεταβάλει σε κύμα ζωής, την ανάγκη του ανθρώπου να εκφρασθεί, να ερωτευθεί, να χαρεί, να προσευχηθεί.

Τα εκατοντάδες τραγούδια του Τσιτσάνη, σπάνια σε ομορφιά και αυθεντικότητα, εκφράζουν το λαό, αποτελούν πηγή δύναμης, ελπίδας, παρηγοριάς, συμπαράστασης, αγάπης και τρυφερότητας, για όλες τις πτυχές της νεότερης ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού λαού. Στο πρόσωπό του, το λαϊκό τραγούδι βρήκε τον πιο χαρακτηριστικό του εκπρόσωπο, πού με ολοκληρωτική αφοσίωση, με σπάνιο αίσθημα ευθύνης και σε αρμονική σύνδεση με το λαό, κατάφερε να τον εκφράσει για μία ολόκληρη περίοδο ζωής.

Ο  Τσιτσάνης στήριξε το έργο του στη μεγάλη μουσική παράδοση αυτού του τόπου. Το Δημοτικό τραγούδι,η Βυζαντινή μουσική και το νεότερο λαϊκό τραγούδι τής πόλης αποτέλεσαν τη στερεή βάση των τραγουδιών του.

Κατάφερε να αφομοιώσει αυτήν την παράδοση και να δημιουργήσει σπάνιες μελωδίες, πού στηρίχθηκαν πάνω στους χαρακτηριστικότερους ρυθμούς τής πατρίδας μας.Το έργο του Τσιτσάνη έφτασε στον κόσμο με τη συνεργασία διακεκριμένων λαϊκών τραγουδιστών. Ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Στελάκης Περπινιάδης, ή Σωτηρία Μπέλου, ή Μαρίκα Νίνου, ο Στέλιος Καζαντζίδης, ή Καίτη Γκρέϋ, η Χασκίλ, η Γεωργακοπούλου και άλλοι στάθηκαν άξιοι συνεργάτες του. 

Η ιστορία της ζωής του

Γεννήθηκε στα Τρίκαλα από γονείς Ηπειρώτες. Τσαρουχάς ο πατέρας του, είχε ένα μαντολίνο με το οποίο έπαιζε σχεδόν αποκλειστικά κλέφτικα τραγούδια της πατρίδας του. Αυτά ήταν τα πρώτα ακούσματα του μικρού Βασίλη μαζί με τις βυζαντινές ψαλμωδίες που άκουγε στην εκκλησία. Στα 11 χρόνια του χάνει τον πατέρα του και μόνον τότε πέφτει στα χέρια του το μαντολίνο – το οποίο στο μεταξύ έχει μετατραπεί από κάποιον ντόπιο οργανοποιό σε μπουζούκι.

Στα γυμνασιακά του χρόνια στα Τρίκαλα μαθαίνει παράλληλα βιολί, συμμετέχοντας με αυτό σε τοπικές εκδηλώσεις. Το μπουζούκι όμως, αν και χωρίς κοινωνική καταξίωση στη μικρή τοπική κοινωνία, τραβάει περισσότερο το ενδιαφέρον του. Τα πρώτα του τραγούδια τα γράφει σε ηλικία 15 χρονών. Στα τέλη του 1936 φευγει απο τα τρίκαλα για την Αθήνα με σκοπό να σπουδάσει νομικά.

Για να συμπληρώσει τα έσοδά του δουλεύει παράλληλα σε ταβέρνες. Σε μια απ’αυτές γνωρίζει τον τραγουδιστή Δημήτρη Περδικόπουλο ο οποίος τον πηγαίνει σε μια δισκογραφική εταιρεία. Ηχογραφεί για πρώτη φορά το 1937, αλλά το κύριο μέρος των προπολεμικών δίσκων του πραγματοποιείται τα επόμενα χρόνια.Η “Αρχόντισσα” είναι το πιο γνωστό τραγούδι που ηχογραφεί τότε αλλά μαζί μ’αυτό βρίσκουν θέση στη δισκογραφία τραγούδια όπως τα “Να γιατί γυρνώ”, “Γι ‘αυτά τα μαύρα μάτια σου” και πολλά άλλα που ερμηνεύουν ο Στράτος Παγιουμτζής, ο Στελλάκης Περπινιάδης, ο Κερομύτης αλλά και ο Μάρκος Βαμβακάρης. Με αυτά τα τραγούδια ο Τσιτσάνης εισήγαγε ένα νέο είδος Λαϊκού τραγουδιού το οποίο αποτείνεται στο πλατύτερο κοινό, σε αντίθεση με το ρεμπέτικο τραγούδι που ενδιαφέρει ένα περιορισμένο κύκλο ακροατών. Μ’ αυτά απαντά στην λογοκρισία της Μεταξικής δικτατορίας η οποία απαγορεύει τόσο τα προϋπάρχοντα τραγούδια του ρεμπέτικου περιθωρίου όσο και τις εμφανείς ανατολίτικες μελωδίες.

Τα χρόνια της κατοχής τα περνά στη Θεσσαλονίκη, όπου δουλεύει σε διάφορα μαγαζιά. Αυτά τα χρόνια γράφει πολλά από τα τραγούδια που ηχογραφεί μετά τονπόλεμο όταν άνοιξαν ξανά τα εργοστάσια δίσκων. “Αχάριστη”, “Μπαξέ τσιφλίκι”, “Τα πέριξ”, “Νύχτες μαγικές”, “Ζητιάνος της αγάπης”, “Ντερμπεντέρισσα” και βέβαια τη “Συννεφιασμένη Κυριακή”. Το 1946 εγκαθίσταται ξανά στην Αθήνα και αρχίζει πάλι να ηχογραφεί. Η δεκαετία 1945 – 1955 είναι ίσως η κορυφαία της καριέρας του καθώς γνωρίζει την πλατιά καταξίωση στη δισκογραφία και η πιο μεστή δημιουργικά γι’ αυτόν. Φέρνει στο προσκήνιο νέες φωνές που υπηρετούν τα τραγούδια του και δένονται μαζί του : τη Μαρίκα Νίνου, τη Σωτηρία Μπέλλου, τον Πρόδρομο Τσαουσάκη. “Είμαστε αλάνια”, “Πήρα τη στράτα κι έρχομαι”, “Χωρίσαμε ένα δειλινό”, “Τρελός τσιγγάνος”, “Πέφτουν της βροχής οι στάλες”, “Όμορφη Θεσσαλονίκη”, “Αντιλαλούνε τα βουνά”, “Κάνε λιγάκι υπομονή”, “Φάμπρικες”, “Πέφτεις σε λάθη”, “Καβουράκια”, “Κάθε βράδυ λυπημένη”, “Ξημερώνει και βραδιάζει”, “Έλα όπως είσαι”, είναι μερικά μόνο από τα τραγούδια του γι’ αυτή την περίοδο. Κι ίσως θα’ πρεπε να σημειώσουμε τόσο το μελωδικό πλούτο, όσο και τη δεξιοτεχνία στην απόδοση πολλών απ’ αυτά τα τραγούδια. Χαρακτηριστικές οι εισαγωγές τους – που κάποτε είναι…τρείς : ταξίμι, προεισαγωγή, εισαγωγή – δείγματα ιδιαίτερης σπουδής και απίστευτης ευχέρειας στη μελωδική έκφραση.

Καθώς, μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’50, το σκηνικό στο λαϊκό τραγούδι πλατιάς αποδοχής αλλάζει και κυριαρχούν κάποιες αραβικές ή και ινδικές επιρροές, ο Τσιτσάνης προσπαθεί να εγκλιματιστεί χωρίς να εγκαταλείψει το προσωπικό του ύφος. Το ίδιο κάνει και σε επόμενες εποχές που η περιρρέουσα ατμόσφαιρα αλλάζει ξανά.
Χωρίς ποτέ να αποδεχτεί κάποια απ’ τις εποχιακές “μόδες”, παρουσιάζει πάντα κάποια τραγούδια που μπορούν να προστεθούν στα κλασικά του, αν και ανήκουν σε νεότερα χρόνια κι έχουν επιρροές απ’ τον κυρίαρχο ήχο αυτών.

Τραγούδια του ερμηνεύουν ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης,ο Γαβαλάς, ο Αγγελόπουλος, η Γκρέυ, η Πόλυ Πάνου, η Χαρούλα Λαμπράκη, ο Σταμάτης Κόκοτας κι από κάποιο σημείο και κάτω, κατ’ εξοχήν ο ίδιος. Απ’ αυτά ν’ αναφέρουμε ενδεικτικά : “Ίσως αύριο (1958), “Τα λιμάνια” (1962), “Τα ξένα χέρια”(1962), “Μείνε αγάπη μου κοντά μου”(1962), “Κορίτσι μου όλα για σένα”(1967), “Απόψε στις ακρογιαλιές”(1968), “Κάποιο αλάνι”(1968), “Της Γερακίνας γιός”(1975),”Δηλητήριο στη φλέβα”(1979). Το 1980 με πρωτοβουλία της UNESCO ηχογραφείται ένας διπλός δίσκος με τίτλο “Χάραμα” – έτσι λεγόταν το μαγαζί στο οποίο ο Τσιτσάνης εμφανιζόταν τα τελευταία 14 χρόνια της καριέρας του και της ζωής του. Σ’ αυτό το δίσκο παίζει μια σειρά από κλασικά του τραγούδια αλλά και πολλά αυτοσχεδιαστικά κομμάτια στο μπουζούκι.

Ο δίσκος αυτός με την έκδοσή του στην Γαλλία (1985) παίρνει το βραβείο της Μουσικής Ακαδημίας Charles Gross. Όμως στο μεταξύ ο κορυφαίος δημιουργός έχει φύγει για πάντα. Το 1984, ακριβώς την ημέρα των γενεθλίων του (18 Ιανουαρίου), πεθαίνει στο νοσοκομείο Brompton του Λονδίνου ύστερα από επιπλοκές μιας εγχείρησης στους πνεύμονες.

Μέχρι και 24 μέρες πρίν εμφανιζόταν κανονικά σε κέντρο και δούλευε καινούργια τραγούδια…

Κέντρο Έρευνας – Μουσείο Βασίλη Τσιτσάνη Βενιζέλου 1 & Καρδίτσης, Τρίκαλα Η είσοδος είναι δωρεάν για όλους τους επισκέπτες (ώρες 09:00 – 15:00)  πληροφορίες:24310 77977

👉ακολουθήστε την σελίδα μας στο facebook για περισσότερη ενημέρωση και όλα τα θέματα που αφορούν την επικαιρότητα  https://www.facebook.com/enjoynews.gr