Προστασία των Ανηλίκων από τον Ψηφιακό Εθισμό: Νέα Μέτρα για την Ασφαλή Χρήση των Κοινωνικών Δικτύων
Τα νέα μέτρα αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού και στην ενίσχυση της ψυχικής ισορροπίας των νέων, θέτοντας σαφή όρια στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους.
Συγκεκριμένα, η απαγόρευση θα αφορά όλα τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2012 και έπειτα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το μέτρο θα εφαρμοστεί στις πλατφόρμες Instagram, TikTok, Facebook και Snapchat, ενώ εξαιρούνται οι υπηρεσίες ανταλλαγής μηνυμάτων.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η καθημερινότητα των παιδιών έχει μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στο ψηφιακό περιβάλλον, με τους σχετικούς κινδύνους να είναι πλέον ορατοί και μετρήσιμοι. Βασικός στόχος είναι η ουσιαστική προστασία των ανηλίκων από τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ψυχική υγεία, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, καθώς και την προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών τους δεδομένων.
Η υπερβολική έκθεση στην οθόνη συνδέεται με αυξημένα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, μείωση της ποιότητας του ύπνου, ενίσχυση του αισθήματος μοναξιάς και της κοινωνικής σύγκρισης, καθώς και με την εμφάνιση φαινομένων όπως ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η απομόνωση από τον πραγματικό κόσμο.
Η εφαρμογή της ρύθμισης προγραμματίζεται να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027. Την κύρια ευθύνη συμμόρφωσης θα φέρουν οι ίδιες οι πλατφόρμες, οι οποίες θα υποχρεούνται να εφαρμόσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Το ελληνικό κράτος θα έχει εποπτικό ρόλο μέσω των αρμόδιων αρχών και ειδικότερα της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.), αξιοποιώντας και ευρωπαϊκούς μηχανισμούς ελέγχου για την επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις παραβάσεων.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία προβλέπει:
- Απαγόρευση πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών
- Υποχρέωση των πλατφορμών για εφαρμογή αξιόπιστων μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας
- Καθολική επανεπαλήθευση (re-verification) των υφιστάμενων λογαριασμών
Το μέτρο αφορά υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, δηλαδή πλατφόρμες όπου οι χρήστες δημιουργούν προφίλ, δημοσιεύουν περιεχόμενο και αλληλεπιδρούν δημόσια, και δεν περιλαμβάνει υπηρεσίες ιδιωτικής επικοινωνίας.
Η ρύθμιση δεν συνιστά μια άμεση «ψηφιακή απαγόρευση», αλλά ένα συνεκτικό πλαίσιο που επιδιώκει να μεταβάλει σταδιακά τον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών, περιορίζοντας την έκθεση των ανηλίκων σε επιβλαβές περιεχόμενο, σε ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Τέλος, η επιτυχία της πρωτοβουλίας προϋποθέτει τη συνεργασία όλων. Όπως και σε άλλους κρίσιμους τομείς δημόσιας πολιτικής, ο νόμος θέτει το πλαίσιο· η αποτελεσματική εφαρμογή του εξαρτάται και από τη συμβολή της οικογένειας. Οι γονείς καλούνται να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα εργαλεία και να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση μιας υγιούς και ισορροπημένης σχέσης των παιδιών με την τεχνολογία.
