Ο ιός Νίπα (Nipah virus – NiV) είναι ένας σπάνιος αλλά σοβαρός ζωονοσογόνος ιός που μπορεί να μεταδοθεί από ζώα στον άνθρωπο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από άνθρωπο σε άνθρωπο. Πρόκειται για ιό με υψηλή θνησιμότητα (40–75 %) και χωρίς διαθέσιμο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλές χώρες στην Ασία να αυξήσουν τους ελέγχους στα αεροδρόμια και σημεία εισόδου για ταξιδιώτες.
Ο ιός εντοπίζεται φυσιολογικά σε νυχτερίδες φρούτων, αλλά μπορεί να μεταδοθεί και μέσω άλλων ζώων ή μολυσμένων τροφίμων. Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται κυρίως με άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα ή με την κατανάλωση τροφίμων που έχουν έρθει σε επαφή με εκκρίσεις μολυσμένων νυχτερίδων, ενώ η μετάδοση μεταξύ ανθρώπων απαιτεί στενή επαφή.
Πού έχει ήδη εμφανιστεί ο ιός Νίπα
• Ινδία (πολιτεία της Δυτικής Βεγγάλης) – Το πιο πρόσφατο θέμα υγείας αφορά 2 επιβεβαιωμένα κρούσματα στην Πολιτεία Δυτικής Βεγγάλης από τον Δεκέμβριο 2025 μέχρι σήμερα, αν και οι αρχές αναφέρουν ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και οι επαφές έχουν ιχνηλατηθεί χωρίς περαιτέρω διασπορά.
• Ινδία (Κεράλα) – Η περιοχή Κεράλα έχει αναφέρει προηγούμενες επιδημίες με αρκετά κρούσματα σε παρελθόντα έτη λόγω της παρουσίας νυχτερίδων και σποραδικών μεταδόσεων.
• Μπαγκλαντές – Η νόσος αναφέρεται σχεδόν κάθε χρόνο, κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων όπως ωμός χυμός από φοίνικα, προκαλώντας άνθρωπο-προς-άνθρωπο και άμεση ζωική μετάδοση.
• Αλλες χώρες στην ιστορία του ιού όπως Μαλαισία, Σιγκαπούρη και Φιλιππίνες έχουν επίσης αναφέρει περιστατικά στη διάρκεια προηγούμενων ετών, αν και όχι στα πιο πρόσφατα επεισόδια.
Τι σημαίνουν αυτά για ταξιδιώτες
Τα πρόσφατα κρούσματα στην Ινδία έχουν κρατήσει σε επιφυλακή τις υγειονομικές αρχές πολλών ασιατικών χωρών, οι οποίες εφαρμόζουν πρόσθετους ελέγχους:
- Θερμομέτρηση και ερωτηματολόγια υγείας σε διεθνή αεροδρόμια
- Αξιολόγηση συμπτωμάτων σε επιβάτες που προέρχονται από περιοχές με καταγεγραμμένα κρούσματα
- Πιθανή περαιτέρω ιατρική εξέταση ή απομόνωση εάν εμφανιστούν ύποπτα συμπτώματα
Αν σκοπεύεις να ταξιδέψεις προς ή μέσω χωρών της Ασίας όπου έχουν αναφερθεί κρούσματα (όπως η Ινδία), είναι σημαντικό να ενημερωθείς για τις ισχύουσες υγειονομικές απαιτήσεις και μέτρα στον προορισμό σου πριν από την αναχώρηση.
Σε ποια αεροδρόμια διεξάγονται έλεγχοι
Οι χώρες που έχουν αυξήσει τα μέτρα στα αεροδρόμια για ταξιδιώτες είναι :.
- Ταϊλάνδη
- Νεπάλ
- Ταϊβάν
- Σιγκαπούρη
- Μαλαισία
- Πακιστάν
- Ινδονησία
- Βιετνάμ
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν 4 έως 14 ημέρες μετά την έκθεση και περιλαμβάνουν:
- Πυρετό, πονοκέφαλο και μυϊκούς πόνους
- Ναυτία ή πόνο στο λαιμό
- Αναπνευστικά συμπτώματα (βήχας, δυσκολία στην αναπνοή)
- Σε σοβαρές περιπτώσεις εγκεφαλίτιδα (φλεγμονή του εγκεφάλου), που μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση, σπασμούς, ακόμη και κώμα.
Η ταξιδιωτική προετοιμασία πρέπει να περιλαμβάνει βασικές προφυλάξεις υγιεινής, αποφυγή μη επεξεργασμένων τροφίμων που μπορεί να έχουν μολυνθεί από νυχτερίδες, καθώς και ενημέρωση για κανόνες εισόδου/ελέγχων στην εκάστοτε χώρα.
