Σαν σήμερα, 20 Σεπτεμβρίου 1960 «γεννήθηκε» το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης(η ιστορία του)
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι ο σημαντικότερος κινηματογραφικός θεσμός της χώρας. Ιδρύθηκε το 1960 και δίνει έμφαση στον ανεξάρτητο κινηματογράφο και τους ανερχόμενους δημιουργούς απ’ όλον τον κόσμο. Αποτελεί ζωτικής σημασίας πλατφόρμα για σκηνοθέτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Ξεκίνησε ως εθνικό φεστιβάλ το 1960 με την επωνυμία «Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου» με πρωτοβουλία του Παύλου Ζάννα και με καθοριστική την συμβολή της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη».
Το Φεστιβάλ πέρασε απο τρεις φάσεις.
Ξεκίνησε ως «Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου» (1960-1965), συνεχίστηκε ως Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου (1966-1991) και σήμερα αποτελεί Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου (1992-σήμερα).Στην πρώτη διοργάνωση συμμετείχαν σκηνοθέτες όπως οι Νίκος Κούνδουρος, Ντίνος Κατσουρίδης, Γρηγόρης Γρηγορίου και Νίκος Τσιφώρος.
Τα «μικροπαράπονα» δεν λείπουν, φυσικά. Ήδη από την πρώτη χρονιά εκφράζονται αντιρρήσεις για το πώς επιλέγονται οι ταινίες που προκρίνονται, καθώς και για τα κριτήρια της βράβευσης. Η πρώτη διοργάνωση γίνεται, πάντως, με επιτυχία, ενώ το 1962 η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου κατοχυρώνεται και τυπικά με νόμο του κράτους.
Κι ενώ ο ελληνικός κινηματογράφος σπάει ταμεία, η Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου προσπαθεί να διαμορφώσει ταυτότητα: ακροβατεί ανάμεσα στη διάθεση για εμπορικότητα και στην επιθυμία να μετασχηματιστεί σε τοπίο έκφρασης νεανικού προβληματισμού.
Μέλη της κριτική επιτροπής με γνωστούς καλλιτέχνες. Διακρίνονται οι Αλέκος Αλεξανδράκης, Νίκος Κούνδουρος, Μιχάλης Κακογιάννης, Ηλίας Βενέζης, Μάριος Πλωρίτης, Μάνος Κατράκης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Ειρήνη Παππά, και Μίκης Θεοδωράκης (1961)… Φωτό: Ψηφιακό Αρχείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Το Φεστιβάλ αναζητά τον δρόμο του τα επόμενα χρόνια, μέχρι τον Απρίλιο του 1967.Η νέα πολιτική κατάσταση αντικατοπτρίζεται και στο Φεστιβάλ.
Στη διοργάνωση του 1967 προβάλλονται κυρίως ταινίες εμπορικού σινεμά. Μοναδική εξαίρεση οι Σιλουέτες του Κωστή Ζώη.
Ωστόσο, σιγά-σιγά αρχίζει να διαφαίνεται μια νέα εποχή για το ελληνικό σινεμά.Η ταινία του Θ.Αγγελόπουλου, Αναπαράσταση επικρατεί στο 11ο Φεστιβάλ, του 1970. Η ταινία κερδίζει σειρά βραβείων ανάμεσα τους και αυτό της καλύτερης ταινίας. Και κάπως έτσι ξεκινά η περίοδος του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου.
Η επόμενη χρονιά επρόκειτο να είναι ταραχώδης. Η επιλογή των ταινιών προκαλεί την οργή του κοινού και το 12ο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου ονομάζεται ως «φεστιβάλ της οργής». Η λογοκρισία της προκριματικής επιτροπής έχει και εδώ τον πρώτο λόγο. Εξαίρεση η Ευδοκία του Αλέξη Δαμιανού, η οποία, ωστόσο, αγνοείται, από πλευράς βραβείων και το «Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση», καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στην εμπορικότητα και την ποιότητα.
Τα εισιτήρια, όμως, που κόβουν οι ελληνικές ταινίες μειώνονται συνεχώς. Αυτό που ονομάζεται «εμπορικός κινηματογράφος» δεν υπάρχει πια στην Ελλάδα.Το Φεστιβάλ αποτελείται πλέον από άλλου τύπου ταινίες (αυτές που ονομάζονται φεστιβαλικές).
Ο Βήτα εξώστης
Με το προσωνύμιο «Βήτα εξώστης» πέρασε στην ιστορία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η μαζική και δυναμική παρουσία των νέων που παρακολουθούσαν τις προβολές των διαγωνιζόμενων ταινιών από το δεύτερο εξώστη του θεάτρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών και ασκούσαν μαζικά έντονη κριτική στις προβαλλόμενες ταινίες. Η επιδοκιμασία ή αποδοκιμασία των ταινιών επηρέαζε αρκετές φορές τις κριτικές επιτροπές και αποκαθιστούσε «δίνοντας βραβεία κοινού» στις αδικημένες από τις επιτροπές ταινίες.
Η πτώση της Δικτατορίας το 1973 θα προκαλέσει μια έξαρση στην παραγωγή πολιτικών ταινιών.Θεατές και σκηνοθέτες ζητούν την αλλαγή και στο ίδιο το Φεστιβάλ. Η διοργάνωση του 1974 θα είναι επεισοδιακή. Δημιουργοί και ο διάσημος εξώστης Β’ επιθυμούν αλλαγές στα βραβεία, την κριτική επιτροπή και το νομικό πλαίσιο για τον κινηματογράφο.Οι σκηνοθέτες αρνούνται να παραλάβουν τα βραβεία τους κατά την τελετή απονομής, μια απόφαση που ανακαλείται την επόμενη χρονιά.
Τα επόμενα χρόνια κάνουν στο Φεστιβάλ την εμφάνισή τους ταινίες δημιουργών. Αττίλας ’74 του Μιχάλη Κακογιάννη, Θίασος του Αγγελόπουλου, Χάππυ Ντέη του Βούλγαρη, Τα τραγούδια της Φωτιάς του Νίκου Κούνδουρου, το Μοντέλο του Κώστα Σφήκα και άλλες.
Τάκης Κανελλόπουλος και Έλενα Ναθαναήλ στα θεωρεία της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών (1964)… Φωτό: Ψηφιακό Αρχείο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Η Μελίνα Μερκούρη αναλαμβάνει υπουργός Πολιτισμού το 1982 και υπόσχεται χρηματοδότηση των ταινιών από το κράτος.Έναν χρόνο αργότερα αρχίζουν να απονέμονται και τα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας.Το 1984 κινηματογραφικό νομοσχέδιο δεν υπάρχει και οι σκηνοθέτες αποφασίζουν να μποϊκοτάρουν τον θεσμό, κάτι που αποφεύγεται με την υπόσχεση του υπουργείου Πολιτισμού ότι τα προβλήματα θα λυθούν μετά τη διεξαγωγή του Φεστιβάλ.
Εκείνη τη χρονιά βραβείο καλύτερης ταινίας κερδίζει η Λούφα και Παραλλαγή του Νίκου Περράκη, η οποία σημειώνει μεγάλη εισπρακτική επιτυχία.
Μπορεί να εισέρχονται και άλλα τμήματα στο Φεστιβάλ, ωστόσο, ο Εξώστης Β’ είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής των επόμενων ετών.
Στο 28ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου ταινίες αποδοκιμάζονται, ενώ το 1988 οι θεατές του Εξώστη κατεβάζουν ένα σκιάχτρο δεμένο με σκοινί, θέλοντας να κάνουν ένα σχόλιο για τον «θάνατο» -όπως πίστευαν- του ελληνικού σινεμά.
Το 32ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης είναι ιστορικό, καθώς είναι το τελευταίο αποκλειστικά ελληνικό. Την επόμενη χρονιά αποκτά διεθνή χαρακτήρα.
Μια ακόμη στροφή ήταν όταν καταργήθηκε το ελληνικό διαγωνιστικό τμήμα και στη θέση του έγινε το Πανόραμα Ελληνικού Κινηματογράφου, αφού οι ελληνικές ταινίες διαγωνίζονταν στα Κρατικά Βραβεία.Το 1997 θέση προέδρου αναλαμβάνει ο Θόδωρος Αγγελόπουλος.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται όταν το κίνημα «Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη», αντιδρώντας για την απουσία νομοσχεδίου για τον κινηματογράφο μποϊκοτάρουν το Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Με την ψήφιση του νόμου το μποϊκοτάζ αναστέλλεται και το 2011 οι ελληνικές ταινίες επιστρέφουν για τα καλά στη Θεσσαλονίκη.
Ο οργανισμός πλέον πραγματοποιεί κάθε χρόνο δύο διοργανώσεις: το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης που πραγματοποιείται κάθε Νοέμβριο και το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης που λαμβάνει χώρα κάθε Μάρτιο
Πολλές δεκαετίες και αμέτρητα φιλμ αργότερα, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης φτάνει στην 63η διοργάνωση του, η οποία θα πραγματοποιηθεί φέτος από τις 2 έως τις 12 Νοεμβρίου.
⭐️ ακολουθήστε την σελίδα μας στο facebook για περισσότερη ενημέρωση και όλα τα θέματα που αφορούν την επικαιρότητα https://www.facebook.com/enjoynews.gr/
